عليه السلام - در مسجد قسمت مىكنند ؟ مردمان ترك بازار گرفتند و به سوى مسجد رفتند ، در مسجد ميراثى نديدند كه قسمت مىكنند . [ با وى گفتند : ما ميراثى نديديم كه قسمت كنند . ] گفت :
پس چه ديديت ؟ « 26 » گفتند : قومى را ديديم كه ذكر خداى مىگويند و قرآن مىخوانند . گفت : آن ميراث محمد است .
و اعمش از بو صالح « 27 » و او از بو هريره ، تا بو سعيد خدرى روايت كردهاند كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : انّ اللّه عزّ و جلّ ملائكة سيّاحين في الارض فضلا عن كتّاب النّاس فإذا وجدوا قوما يذكرون اللّه تنادوا ، هلمّوا إلى بغيتكم ! فيجيئون فيحفّون بهم إلى السّماء الدّنيا . فيقول اللّه تبارك و تعالى على أيّ شيء تركتم عبادى يصنعونه ؟ فيقولون تركناهم يحمدونك و يمجّدونك و يسبّحونك . فيقول [ اللّه تبارك و تعالى ] و هل رأونى ؟ فيقولون لا . فيقول [ جلّ جلاله ] كيف لو رأونى ؟ فيقولون لو رأوك لكانوا أشدّ تسبيحا و تحميدا و تمجيدا . فيقول لهم من أيّ شيء يتعوّذون ؟ فيقولون من النّار . فيقول تعالى و هل رأوها ؟ فيقولون لا .
فيقول [ اللّه ] فكيف لو رأوها ؟ فيقولون لو رأوها لكانوا أشدّ هربا منها و أشدّ نفورا . فيقول [ اللّه ] و اىّ شيء يطلبون ؟ فيقولون الجنّة . فيقول [ تعالى ] و هل رأوها ؟ فيقولون لا . فيقول [ تعالى ] فكيف لو رأوها ؟ فيقولون لكانوا أشدّ عليها حرصا . فيقول [ جلّ جلاله ] فانّى أشهدكم انّى قد غفرت لهم . فيقولون كان فيهم فلان لم يردهم انّما جاء [ 496 ] لحاجة ، فيقول [ اللّه عزّ و جلّ ] هم القوم لا يشقى بهم جليسهم . اى ، خداى را فريشتگان سيّاحاند در زمين - بيرون از كاتبان اعمال مردمان - و ايشان چون قومى را يابند كه خداى را ياد كنند ، يك ديگر را آواز دهند و گويند : بشتابيد سوى مطلوب خويش ! پس بيايند و گرد بر گرد ايشان در گيرند تا آسمان دنيا . و بارى تعالى ايشان را گويد : بندگان مرا در چه كار گذاشتيد ؟
گويند : در تسبيح و تحميد و تمجيد تو . گويد : هيچ مرا ديدهاند ؟ گويند : نى . گويد : اگر ديده بودندى چگونه كردندى ؟ گويند : تسبيح و تحميد و تمجيد بيشتر گفتندى . پس گويد : از چه زينهار مىطلبند ؟ گويند : از آتش . گويد : هيچ آن را ديدهاند ؟ گويند : نى . گويد : اگر ديده بودندى جگونه بودندى ؟ گويند : گريختن و رميدن ايشان از آن بيشتر بودى . پس گويد : چه مىطلبند ؟ گويند :
بهشت . گويد : هيچ آن را ديدهاند ؟ گويند : نى . گويد : اگر ديده بودندى چگونه طلبيدندى ؟ گويند :
حرصشان بر آن قوىتر بودى . گويد : من شما را گواه گرفتم كه ايشان را بيامرزيدم . گويند : ميان
هامش
( 26 ) در نسخهء مجلس : چه ديديد .
( 27 ) ابو صالح مدنى معروف به سمّان و زيّات ( روغنگر ) ( زبيدى ، 5 - 9 ) .