دوم - نماز استسقا
( 1 ) چون جويها خشك شود و بارانها منقطع شود و كاريزها در افتد ، امام مردمان را بفرمايد تا اولا سه روز روزه دارند ، و چندان كه توانند صدقه دهند ، و از عهدهء مظالم تفصّى « 316 » نمايند ، و از معاصى توبه كنند ، پس روز چهارم ايشان را با زالان و كودكان بيرون برد ، با طهارت و نظافت در جامههاى بذله « 317 » ، و استكانت بر طريق تواضع ، به خلاف عيد . و گفتهاند كه بيرون بردن ستوران مستحب است ، چه در حاجت مشاركند . و پيغامبر - عليه السلام - فرموده است : لو لا صبيان رضّع و مشايخ ركّع و بهائم رتّع لصبّ عليكم العذاب صبّا . اى ، اگر نه كودكان شير خوار و پيران كوژ پشت و نزار و ستوران مرغزار باشند هر آينه عذاب بر شما نازل شود . و اگر اهل ذمّت [ جدا ] بيرون آيند منع نبايد كرد . و چون در نمازگاه فراخ از صحرا جمع شوند ، نداى نماز [ الصلاة جامعة ] در دهند ، و امام دو ركعت چون نماز عيد ، بى فرقى بگزارد ، پس دو خطبه كند ، ميان هر دو خطبه جلسهاى سبك . و بيشتر هر دو خطبه بايد كه استغفار باشد . و در ميان خطبهء دوم روى به قبله آرد و پشت به مردمان ، و در اين ساعت ردا بگرداند بر سبيل تفأل به گردانيدن حال ، پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - همچنين كرده است . پس اعلاى آن را اسفل كند ، و آن چه بر دست راست است بر دست چپ ، و آن چه بر دست چپ است بر دست راست . و مردمان همچنين كنند . و در اين ساعت در سرّ دعا گويند . پس امام روى بديشان آرد و خطبه را تمام كند ، ورداها همچنان گردانيده بگذارند تا با جامهها [ 340 ] آن را بيرون كنند ، و اين دعا بگويد : اللّهمّ أمرتنا بدعائك و و عدّتنا إجابتك فقد دعوناك كما أمرتنا فأجبنا كما وعدتنا اللّهمّ فامنن علينا بمغفرة ما قارفنا و إجابتك في سقيانا و سعة رزقنا . و اگر در سه روز پيش از بيرون آمدن ، در عقب نمازها دعا گويند باكى نبود .
و اين دعا را أدبها و شرطهاى باطن است ، از توبه و رد مظالم و غير آن . و آن در « كتاب دعوات » بخواهد آمد .
مترجم مىگويد : به نزديك بو حنيفه نماز در استسقا مشروع نيست ، دعا و استغفار است بس ، و تقليب ردا سنت نيست ، و اهل ذمّت را از بيرون آمدن منع كنند .
هامش
( 316 ) تفصّى ، رهايى جستن .
( 317 ) بذله ، جامهء هر روزه ، لباس كار و خدمت .