و گفت : الملائكة تصلّى على أحدكم ما دام في مصلّاه الّذي يصلّى فيه [ تقول ] : اللّهمّ اغفر له اللّهمّ ارحمه ما لم يحدث او يخرج من المسجد . اى ، فريشتگان براى يكى از شما آمرزش خواهند و مغفرت و رحمت طلبند [ تا آن گاه ] كه محدث شود يا از مسجد بيرون آيد . و گفت : يأتي في آخر الزّمان ناس من امّتى يأتون المساجد فيقعدون فيها حلقا ذكرهم الدّنيا و حبّ الدّنيا لا تجالسوهم فليس للَّه بهم حاجة . اى ، در آخر الزمان مردمانى باشند از امت من كه در مسجدها آيند و حلقه حلقه بنشينند ، ذكر ايشان دنيا و دوستى آن بود ، با ايشان همنشينى مكنيد ، چه ايشان را در حضرت الهى اعتبارى نباشد . و گفت :
قال اللّه - عزّ و جلّ : انّ بيوتي في ارضى المساجد و انّ زوّارى فيها عمّارها فطوبى لعبد تطهّر في بيته ثمّ زارني في بيتى فحقّ على المزور ان يكرم زائره . اى ، خانههاى من در زمين مسجدهاست و زايران من آبادان دارندگان آناند به نماز و ذكر ، پس خنك مر بندهاى را كه در خانهء خود طهارت سازد آن گاه به زيارت من در خانهء من آيد . و حق است بر مزور « 33 » كه زاير را اكرام فرمايد . و گفت : إذا رأيتم الرّجل يعتاد المسجد فاشهدوا له بالايمان . اى ، چون مردى را ببينيد كه ملازمت مسجد را عادت گيرد ، به ايمان وى گواهى دهيد .
و سعيد مسيب گفت : هر كه در مسجد نشيند با حضرت الهى مجالست نموده باشد ، و سزاوار بود كه جز [ ذكر ] چيزى نگويد . و در اثر يا در خبر [ 259 ] آمده است كه در مسجد سخن گفتن حسنات را همچنان نيست كند كه ستور گياه را . و نخعى گفت : كه سلف در شب تاريك به مسجد رفتن را موجب دانستندى ، اى موجب بهشت . و انس مالك گفت : هر كه چراغى افروزد در مسجدى ، ملايكه و حملهء عرش براى وى آمرزش خواهند تا روشنايى آن چراغ در آن مسجد بود .
و على بو طالب - كرم اللّه وجهه - گفت : چون بندهاى وفات كند ، از زمين ، جاى نماز او ، و از آسمان ، جاى برفتن عمل او ، بر وى بگريند . پس اين آيت بخواند :
فَما بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ وَ ما كانُوا مُنْظَرِينَ
« 34 » . و ابن عباس گفت - رضى اللّه عنهما - كه چهل صبح زمين بر وى بگريد . و عطاى خراسانى گفت كه هيچ بنده سجدهاى نكند خداى را در بقعهاى از بقاع زمين كه نه روز قيامت گواهى دهد بر آن سجده و روز وفات وى بگريد .
هامش
( 33 ) مزور ، زيارت شده ، و مراد خداست .
( 34 ) دخان 44 - 29 .