قسم دوم - در طهارت حدث
( 1 ) و در وضو و غسل و تيمم است ، و مقدمهء آن استنجا . پس كيفيت آن به ترتيب با آداب و سنن آن بياريم ، و ابتدا به موجب وضو كنيم « 55 » و آن قضاى حاجت است .
آداب قضاى حاجت
( 2 ) بايد كه در صحرا از چشم بينندگان دور شود . و چيزى را كه يابد ستر خود سازد . و پيش از آن كه به موضع نشستن رسد كشف عورت [ نكند ] . و روى به خورشيد و ماه ندارد . و از استقبال و استدبار قبله احتراز نمايد « 56 » ، مگر آن كه در خانه « 57 » باشد . و در خانه نيز احتراز از آن بهتر بود .
مترجم مىگويد : و به نزديك بو حنيفه - رحمه اللّه - در هر دو موضع احتراز لازم است .
و اگر در صحرا راحله « 58 » را ستر « 59 » خود سازد روا بود ، و همچنين دامن خود را نيز . و در حديث جاى « 60 » مردمان ننشيند . و در آب ايستاده و زير درخت ميوهدار و در سوراخها بول نكند . و از موضع سخت و مقابل باد بپرهيزد ، تا سرشك بول به وى نرسد . و در نشستن تكيه [ 113 ] بر پاى چپ كند . و اگر در خانه « 61 » باشد ، به وقت درون رفتن پاى چپ را تقديم كند « 62 » ، و به وقت بيرون آمدن پاى راست را . و ايستاده بول نكند .
عايشه - رضى اللّه عنها - گفت : هر كه شما را روايت كند كه پيغامبر ايستاده بول كردى ، وى را استوار مداريد . و عمر - رضى اللّه عنه - گفت : كه پيغامبر مرا در آن [ حال ] ديد ، منع فرمود .
و در اين باب رخصت هم آمده است . و حذيفه روايت كرده است كه ايستاده بول كرد ، « 63 » و من آب آوردم ، وضو ساخت و بر موزه مسح كرد .
و در جاى غسل [ بول ] نبايد كرد كه پيغامبر گفت : بيشتر وسوسة از آن است . و ابن المبارك گفت : اگر در آب روان باشد باكى نبود . و چيزى كه بر آن نام خداى و رسول وى نبشته
هامش
( 55 ) از آن چه ايجاب كنندهء وضوست آغاز سخن كنيم .
( 56 ) روى يا پشت به قبله نكند .
( 57 ) در شرح زبيدى : ( بناء ) اى المنازل المبنيّة .
( 58 ) راحه ، ستور سوارى و باركش .
( 59 ) ستر ، پوشش .
( 60 ) حديث جاى ، جايى كه مردمان به حديث نشينند .
( 61 ) در خانه ، آبخانه مستراح ، در شرح زبيدى : ( ان كان في بنيان ) .
( 62 ) تقديم كردن ، پيش نهادن .
( 63 ) پيغامبر ( ص ) .