خمس و سبعين صلوة به غير سواك . اى ، يك نماز پس از مسواك كردن به از هفتاد و پنج نماز بىمسواك . و گفت : لو لا ان أشقّ على امّتى لامرتهم بالسّواك عند كلّ صلوة . اى ، اگر نه آنستى كه دشوارى نهاده باشم بر امت خود ، هر آينه براى هر نمازى ايشان را مسواك فرمودمى . و گفت :
مالى أراكم تدخلون علىّ قلحا ؟ استاكوا . اى ، چه افتاده است كه شما را مىبينم با دندانهاى زرد بر من در مىآييد ؟ مسواك كنيد ! و پيغامبر - عليه السلام - در شبى بارها مسواك كردى .
و ابن عباس گفت - رضى اللّه عنهما : لم يزل يأمرنا [ 228 ] بالسّواك حتّى ظننّا انّه سينزل عليه فيه شيء . اى ، هميشه ما را مسواك فرمودى تا پنداشتيم كه در اين باب چيزى بر وى نازل شود . و پيغامبر گفت : عليكم بالسّواك فانّه مطهّرة للفم مرضاة للرّبّ . اى ، لازم گيريد مسواك را كه او پاك كنندهء دهن است و خشنود گردانندهء پروردگار .
و على بو طالب « 70 » رضى اللّه عنه - گفت : السّواك يزيد في الحفظ و يذهب البلغم .
مترجم مىگويد كه مسواك كردن رطوبتها و بلغمها را از دماغ فرود آرد ، و آن را تنقيت كند ، و بدان سبب در حفظ « 71 » بيفزايد . چه غلبهء رطوبت مانع حفظ باشد .
و صحابه - رضى اللّه عنهم - شبانگاه به خانه آمدندى ، مسواكها بر گوش نهاده .
و كيفيت او آن است كه مسواك كند به چوب أراك « 72 » ، يا غير آن از شاخهاى درختان كه به خشونت زردى دندان زايل كند ، در پهنا و درازا ، و اگر بر يكى اقتصار نمايد ، در پهنا . و مسواك مستحب است در هر نمازى ، و هر آبدستى اگر چه پس از وى نمازى نبود ، و در هر حالى كه بوى دهن بگردد به خواب يا به گرسنگى ، يا خوردن چيزى كه بويش بد بود .
و چون از مسواك فارغ آيد براى آبدست بنشيند و بگويد : بسم اللّه الرحمن الرحيم . پيغامبر - عليه السلام - فرمود : لا وضوء لمن لم يسمّ اللّه عليه . اى ، وضو كامل نيست مر آن كس را كه بر وى نام خداى تعالى نبرد ، و بعد از آن بگويد :
أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزاتِ الشَّياطِينِ وَ أَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ
« 73 » .
پس هر دو دست سه بار بشويد ، پيش از آن كه در آوند زند . و گويد : اللّهمّ إنّى أسألك اليمن و البركة و أعوذ بك من الشّوم و الهلكة . پس برداشتن حدث « 74 » يا استباحت نماز نيت كند ، و آن را دايم دارد تا
هامش
( 70 ) على بو طالب ، اضافهء بنوّت .
( 71 ) حفظ ، حافظه .
( 72 ) أراك ( شجرة السّواك ، درخت مسواك ) ، درختچهاى كه ميوهاش خواص دارويى دارد ، و ريشهء آن را كه چوبى و ستبر است در قديم به منزلهء مسواك به كار بردند .
( 73 ) - مؤمنون 23 - 97 و 98 .
( 74 ) ثم ينوي رفع الحدث . . .