را كه در اين دانش پايهى كار بر آنها قرار دارد شرح مىدهد و « شالودههاى نادرستى » را كه « اراسيستراتوس و يارانش بنياد نهاده بودند » ) باطل مىسازد ( نك : ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 20 ؛ نك : پس از اين ، ص 142 ) . بيش از همه ، پزشكان عربى كه زبان سريانى مىدانستند از كتاب مفقود شدهى جالينوس آراء مشابهى دربارهى افكار اراسيستراتوس دربارهى درمان بيمارىها بهدست مىآوردند . جالينوس در اين كتاب به اين بحث پرداخته بود كه كدام يك از آراء اراسيستراتوس درست و كدام يك نادرستند . اين كتاب را اسحاق بن حنين به سريانى ترجمه كرد ( نك : همان ، 77 ؛ نك :
پس از اين ، ص 197 ) . از آن گذشته ترجمهى نوشتهى مجعولى منسوب به جالينوس دربارهى « افكار سفاهتآميز اراسيستراتوس » در دسترس پزشكان عرب قرار داشته است ( نك : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 102 ؛ مايرهوف ، نوشتههاى اصيل و غير اصيل جالينوس ، ص 544 ، ش 79 ) . با اين وجود اين نكته را بايد يادآور شد كه بعضى ارجاعات و اشارات به اراسيستراتوس در جريان روزگار و بر اثر خلط در نوشتههاى عربى به ارسطو منسوب گرديدهاند .
منابع : ابن نديم ، 288 ، 290 ؛ ابن ابى اصيبعه 1 / 22 ، 75 ، 93 ، 95 ، 97 ، 98 ، 102 ؛ لكلر ، 1 / 263 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 306 - 295 ؛ نويبورگر ، 1 / 73 - 266 ؛ ولمان ، در :
Realenzy
، 6 ، 1 ، 1907 م ، 350 - 333 ؛ سارتن ، 1 / 160 - 159 ؛ ديتريش ،
Medicinalia
، ص 36 .
همچنين نك : الحاوى ، 1 / 40 .
15 دياگوراس 2018
دياگوراس قبرسى احتمالا در نيمهى اول ق 3 پيش از ميلاد مىزيست . پزشكان عرب با او از راه نقلقولهاى اراسيستراتوس و ديوسكوريدس آشنا شدهاند . تذكرهنويسان عرب دربارهى او هيچ نمىگويند ؛ فقط اسحاق بن حنين ( نك :
Oriens
، 7 / 1954 م / 65 ) و ابن ابى اصيبعه ( 1 / 22 ) بر مبناى تاريخ الاطباء منسوب به يحيى نحوى ، از غورس نامى ذكر مىكنند كه مىشود او را با دياگوراس منطبق دانست « 1 » . غورس ظاهرا 47 سال زيسته و اراسيستراتوس هم از جمله شاگردان وى بوده است .
منابع : پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 352 ؛ نويبورگر ، 1 / 282 ؛ ولمان ، در :
Realenzy .
، 5 ، 1 ، 1903 م ، ص 311 ( كه در آنجا دياگوراس را جوانتر از اراسيستراتوس مىداند ) .
در مورد نقل قول اسحاق بن سليمان اسرائيلى نك : ديتريش ،
Medicinalia
، ص 140 « 2 » .
16 كلئوپاترا 2019
از كلئوپاترا ، ملكهى مصر ( ق اول پيش از ميلاد ) ، هم در پزشكى يونانى و هم در پزشكى عربى به عنوان پزشك نام برده مىشود . به او نه تنها تأليفات كيميايى بلكه نوشتههاى پزشكى نيز منسوب
هامش
( 1 ) . روزنتال با قيد احتياط از كورس( Cyros )ياد مىكند ( نك :Oriens، 7 / 1954 م / 75 ) .
( 2 ) . ديتريش به جاى اراسيستراتوس از فيلوستراتوس نام مىبرد .