آثار :
نقلقولهايى در كتاب الاغذيهى حنين ، نك : بانكىپور ، 4 / 6 ؛ كتاب الاغذيهى اسحاق بن سليمان اسرائيلى ؛ نك : ديتريش ،
Medicinalia
، ص 138 « 1 » ؛ الحاوى ، 20 / 616 .
13 هروفيلوس 2016
هروفيلوس خالكدونى « 2 » ( ح 300 پيش از ميلاد ) ، يكى از برجستهترين پزشكان باستان كه از طريق نوشتهى جالينوس دربارهى عادتها نزد پزشكان عرب معروف و شناخته بود .
قصد وى آن است كه روشن كند كه عادت از جمله پديدههايى است كه بدان توجه بايد داشت ، به قول حنين : « . . . شرح شواهدى از سخنان افلاطون به نقل از تفسير هروفيلوس ( بر آنها ) ، و نيز شرح سخنان بقراط به نقل از تفسير جالينوس ( بر آنها ) به دست خود جالينوس ضميمهى اين رساله شده است » . حنين آن را به سريانى ترجمه كرد و حبيش از سريانى به عربى درآورد ( نك : ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 45 ؛ نك : پس از اين ، ص 154 ) .
منابع : دربارهى هروفيلوس نك : نويبورگر ، 1 / 66 - 262 ؛ گوسن ، در
Realenzy .
، 8 ، 1 ، 1912 م ، 1110 - 1104 ؛ سارتن ، 1 / 159 .
14 اراسيستراتوس 2017
اراسيستراتوس ، كالبدشناس و فيزيولوژيست معروف ، ح بين 330 و 250 پيش از ميلاد مىزيست . بهطور كلى ، پزشكان عرب با آراء او از راه ويرايشها و انتقادهاى جالينوس آشنا بودند .
كتاب جالينوس دربارهى دانش اراسيستراتوس در تشريح ، كه مؤلف طى آن مىكوشد سخنان اراسيستراتوس دربارهى كالبدشكافى را كه در كتابهاى وى آمده شرح دهد و سپس درستىها و نادرستىهاى آن را روشن سازد ، توسط حنين به سريانى و به دست حبيش از سريانى به عربى براى محمّد بن موسى ترجمه شد ( حنين ، ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 28 ؛ نك : پس از اين ، ص 147 ) .
پزشكان عرب از راه كتابى دربارهى رگ زدن كه در اولين قسمت از سه قسمت آن اظهارنظر اراسيستراتوس دربارهى مجاز نبودن رگ زدن و مخالفت جالينوس با اين نظر مطرح مىشود ، با اراسيستراتوس آشنا شدند . در بخش دوم وى عليه پيروان اراسيستراتوس در رم در همين زمينه به مجادله و مباحثه مىپردازد . اين كتاب را قبلا سرجس رأس عينى به سريانى ترجمه كرده بود . قسمت دوم را حنين به سريانى ترجمه كرد كه پس از آن عيسى بن يحيى از سريانى به عربى برگرداند ( نك :
ترجمههاى آثار جالينوس ، ش 71 ) . آراء اراسيستراتوس و پيروانش دربارهى شيوهى درمان در كتاب 14 قسمتى كتاب حيلة البرء جالينوس ( كه از ميان آنها در بخشهاى اول و دوم ، شالودههاى درستى
هامش
( 1 ) . كه ديتريش در آنجا و با قيد احتياط احتمال مىدهد كه وى همان پولوبوس باشد .
( 2 ) .Chalcedon ..