3 . پزشكان و داروشناسان عرب ( تا ح 430 هجرى )
79 / ابن حذيم / 2082
ابن حذيم قديمترين پزشك عرب است كه ما مىشناسيم . در عصر جاهلى فعاليت داشته است .
اوس بن حجر شاعر ( د : 620 م ، نك : تاريخ نگارشهاى عربى ، 2 / 268 و بعد ) وى را پزشك مىنامد و ضمنا به علت رعايت وزن ، كلمهى « ابن » را از نام او حذف كرده است . وى را پزشكى حاذق مىدانستند و نام او از جهت داغ كردن استادانهى زخم حكم مثل را پيدا كرده بود : « اطب بالكيّ من إبن حذيم » .
منابع : ديوان أوس بن حجر ، به كوشش گاير ، وين ، 1892 م ، ص 25 ( متن عربى ) ؛ ميدانى ، مجمع الأمثال ، قاهره ، 1310 ه ، 1 / 299 ؛ بغدادى ، خزانه ، 2 / 234 - 232 ؛ زركلى ، 2 / 181 .
80 / حارث بن كلدهى ثقفى / 2083
يكى از قديمترين پزشكان عرب است كه مىشناسيم . پيش از اسلام در طائف به دنيا آمد . روايت است كه در ايران ، يا دقيقتر در جندىشاپور ، تحصيل كرده و با خسرو انوشيروان دربارهى پزشكى گفتوگو داشته است . وى كه به موسيقى علاقهمند بوده در يمن نواختن عود را آموخته . مىگويند روزگار خلفاى نخستين را تا معاويه درك كرده است . به احتمال زياد به اسلام نگرويده . اگر گفتوگوى پزشكى وى با انوشيروان راست باشد ، قاعدتا ح 20 سال از پيامبر ( ص ) سالخوردهتر بوده است « 1 » . اينكه وى پس از پيامبر ( ص ) چند سال ديگر زيسته ، نكتهاى است كه به صورتهاى مختلف روايت شده است .
منابع : ابن جلجل ، 54 ؛ صاعد ، طبقات ، 47 ؛ ابن قفطى ، حكماء ، 162 - 161 ؛ ابن ابى اصيبعه ، 1 /
هامش
( 1 ) . كذا فى المتن ، امّا گر تا زمان معاويه زيسته باشد ، مسلما 30 سال پس از پيامبر ( ص ) زندگى كرده و 110 ساله شده است . ( مولوى ) .