را [ 1 ] بر عهده داشتهاند و چون به هم پيمانى ( ولاء ) خاندان عباسيان پيوستهاند خاندان نخستين ايشان فاقد اعتبار و اهميت شده است ، بلكه بزرگى و خاندان شريف ايشان از لحاظ فرمانروايى آنان در دولت جديد و حق تربيت و برگزيدگى بنى عباس بر آنان بوده است .
و جز آنچه ياد كرديم هر چه در اين باره گفته شود خيالات وسوسه آميزى بيش نخواهد بود كه نفوس سركشى آنها را در سر ميپرورانند و داراى حقيقتى نميباشد و واقعيت بهترين گواه گفتههاى ما است . و گرامىترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شما است [ 2 ] . و خدا و فرستادهء او داناتر است .
فصل پانزدهم در اينكه نهايت حسب در اعقاب يك نيا چهار پشت است
جهانى كه از عناصر ( چهارگانه ) مركب است با همهء آنچه در آن است وجودى فسادپذير مىباشد و خواه امور ذاتى و خواه امور عرضى آن هيچيك از اين فساد بر كنار نميماند و بنابر اين به چشم مىبينيم كه مواليد همچون كان و گياه همهء جانوران از انسان گرفته تا ديگر حيوانها فساد مىپذيرند و همچنين همهء احوالى كه بر آنها عارض ميگردد دگرگونه مىشود بويژه عوارض و احوال انسانى همواره دستخوش تحول و دگرگونى است چنان كه دانشها و هنرها و مانند آنها
هامش
[ 1 - ) ] بعقيدهء برخى از خاورشناسان كلمهء « برمك » نام شخص معينى نبوده بلكه بر مقامى اطلاق ميشده كه برئيس كاهنان معبد « نوبهار » اختصاص داشته است و اين مقام بوراثت به آنان ميرسيده است و برمكيان قسمتى از اراضى معبد مزبور را متصرف بودهاند كه طول آن بالغ بر هشت فرسخ و عرض آن چهار فرسخ و مساحت كل آن هفتصد و چهل ميل مربع بوده است و اين املاك يا قسمتى از آنها را دير زمانى همچنان متصرف بودهاند چنان كه ياقوت گويد : قريهء « روان » در مشرق بلخ كه بسيار بزرگ و غنى بشمار ميرفته در تصرف يحيى بن خالد بوده است و كلمهء « نوبهار » در سانسكريت بمعنى « دير نوين » است و معبد مزبور ديرى بودايى بوده است چنان كه هوان چانك در قرن هفتم در كتاب « يادداشتهاى سرزمينهاى مشرق » كه بوسيلهء سانتژوليك بفرانسه ترجمه شده گفته است معبد مزبور را جغرافيا نويسان عرب مانند ابن الفقيه ميشناخته و ثابت كردهاند كه نوبهار مخصوص عبادت بتها بوده نه آتش ، و اگر مبالغات وصف ابن الفقيه را كنار بگذاريم خواهيم ديد وصف وى بر معبدى بودايى تطبيق مىشود ( عصر المأمون ، جلد اول . تأليف دكتر احمد فريد ص 126 )
[ 2 - ) ] إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ الله أَتْقاكُمْ 49 : 13 . سورهء الحجرات ، آيهء 13