تشريح المسائل
حاصل دليل ششم حضرات بر عدم وجوب احتياط در شبهات غير محصوره چيست ؟
اين است كه غالبا همهء اطراف شبههء غير محصوره محلّ ابتلاء مكلّف واقع نمىشود بلكه برخى اطراف آن مورد ابتلاء اوست .
فى المثل شما احتمال مىدهى كه يكى از نانوائىهاى شهرتان غصبى و يا نجس است حال سؤال آيا اين است كه همهء نانوايىهاى شهر محلّ ابتلاء شماست ؟
خواهيد گفت كه نه .
وقتى همهء اطراف شبهه محلّ ابتلاء نباشد ، اگر شبهه ، شبههء محصوره هم باشد ، احتياط و اجتناب از همهء اطرافش لازم نمىباشد ، تا چه رسد به شبهات غير محصوره كه در آنجا به طريق اولى احتياط واجب نيست .
چه پاسخى به دليل فوق مىتوان داد ؟
مىتوان گفت : از آنجائى كه ممكن است شبههاى پيدا شود كه همهء اطرافش محلّ ابتلاء باشد ، از شما سؤال مىكنيم كه آيا در چنين جائى احتياط لازم است يا نه ؟
فى المثل :
شما در يك اتاق متعلّق به خودتان زندگى مىكنيد و جهت سجدهء نماز از زمين كف اتاق استفاده مىكنيد .
حال اگر احتمال بدهيد كه نجسى در نقطهاى از اين زمين اتاق افتاده و لكن تفصيلا ندانى كه كجاست ، چه مىكنى ؟
در اينجا شبههء شما غير محصوره است ، چرا كه مقدار زمين براى سجده ممكن است از 0001 / 0 كف اتاق هم كمتر باشد .
آيا مىتوانيد بگوئيد كه همهء اين اتاق محلّ ابتلاء من نيست ؟
خواهيد گفت كه نه .
بنابراين اينگونه نيست كه همهء شبهات غير محصوره آنگونه باشد كه اين حضرات مىفرمايند .
پس مراد از ( هذا غاية ما يمكن ان يستدل به . . . الخ ) چيست ؟
اين است كه اين مقدار از استدلال نهايت مقدارى است كه براى عدم وجوب احتياط در شبههء غير محصوره بدان استدلال شده است .