تشريح المسائل
مراد از ( و يمكن ان يقال : بعدم توجّه الخطابات التكليفية المختصّة اليها . . . ) چيست ؟
بيان مدّعاى برخى از اخباريين از جمله صاحب حدائق است مبنى بر اينكه :
خطابات مختصّه به هريك از دو گروه مردان و زنان متوجّه خنثى نمىباشد ، پس احتياط بر او لازم نيست در نتيجه :
1 - مىتواند از البسهء مربوط به مردان و يا زنان استفاده كند ، چه دفعة واحدة و چه به صورت تدريجى .
2 - نه استماع صوت مردان و يا زنان بر وى حرام است و نه تكلّم با آنها .
پس علم اجمالى در اين باب بلاتأثير و كالجهل رأسا است .
مراد از ( امّا لانصرافها الى غيرها ، خصوصا فى حكم . . . الخ ) چيست ؟
اقامهء اوّلين دليل بر مدّعاى فوق است مبنى بر اينكه :
خطابات تكاليفى كه به مردان و يا زنان اختصاص دارند از خناثى مشكله مجهول الرجولية و الانوثيهاند ، به غير آن يعنى معلوم الرجولية و الأنوثيّة انصراف دارند .
به عبارت ديگر خطابات مزبور به افراد متعارف انصراف دارند و حال آنكه خنثى از افراد متعارف نيست اگرچه در واقع مرد باشد و يا زن .
لذا خنثى مشمول خطابات مختصّ به مردان و يا زنان نمىشود . بهويژه در مورد احكام شرعيّه لباس .
پس اين خطابات اطلاق ندارند . چرا ؟
زيرا از برخى روايات استنباط مىشود كه بر حرمت تشبّه رجل به مرئه و بالعكس دلالت دارند و ترديدى وجود ندارد كه اين ادلّه به افراد متعارف از مردان و زنان انصراف داشته و شامل افراد غير متعارف نمىشوند .
پس مراد از ( و امّا لاشتراط التكليف بعلم المكلّف بتوجّه الخطاب اليه . . . ) چيست ؟
اقامهء دومين دليل حضرات اخبارى است در اثبات مدّعاى فوق مبنى بر اينكه :
علم اجمالى وقتى منجّز تكليف و سبب احتياط است كه مكلّف به سنخ خطاباتى كه متوجّه اوست اطلاع داشته باشد و قطع حاصل كند كه خطاب تفصيلى متوجّه اوست .
حاصل مطلب در ( و ان كان مردّدا بين خطابين و موجهين اليه تفصيلا . . . ) چيست ؟
اين است كه اين توجّه خطاب تفصيلى به مكلّف در يك تقسيم خود بر چهار نوع است :
1 - گاهى هم خطاب شرعى معيّن و معلوم بالتفصيل است ، هم متعلّق ( و يا موضوع ) خطاب .
فى المثل :