حيث نتيجه يكسان باشند يا مخالف .
2 - اما اگر به خاطر وجود موانع و يا محذوراتى نتوانيم اصل را در سبب جارى كنيم ، نوبت به اجراى آن در اصل مسبّبى مىرسد .
همانطور كه وقتى ادلّهء اجتهاديه تعارض كرده تساقط مىكنند به اصول عمليه كه در رتبهء متأخر از ادلّهء اجتهاديه قرار دارند ، رجوع مىكنيم .
مراد از ( سواء كان مخالفا له كما فى اصالة طهارة الماء الحاكمة على اصالة نجاسة الثوب النجس . . . ) چيست ؟
ذكر اوّلين مثال براى آن جايى است كه اصل در شك سببى جارى مىشود و ديگر نوبت به شك و يا اصل مسبّبى نمىرسد و آن عبارتست از اينكه :
1 - آبى قليل در اختيار شما بود .
2 - لباس و يا جامه و يا دست شما نجس شده بود آن را دو يا سه بار با آن آب قليل شستيد .
3 - اكنون شك داريد كه آيا لباس و يا جامه و يا دست شما پاك شده است يا نه نجس است .
4 - منشأ اين شك شما اين است كه آن آب قليل خود مشكوك است و احتمال مىدهيد كه خود آن آب نجس باشد ، پس شما در اينجا دو شك دارى :
1 - اينكه آيا دست يا جامه و يا . . . . شما پاك شده يا نه ؟
2 - اينكه آيا آب قليل خود پاك است يا نه ؟
در نتيجه :
شك شما در بقاء يا ارتفاع نجاست لباس و يا دست و يا در شما مسبب است از شك شما در طهارت و نجاست آن آب قليل ، در اينجا چه بايد كرد ؟
1 - در اينجا اصل را در شك سببى اجراء كرده مىگوئيم : انشاءالله كه آن آب قليل پاك است .
2 - وقتى اصل را در آب قليل اجرا كرديد و حكم به طهارت آن نموديد ديگر حساب دست شما روشن است و ديگر راجع به شك مسبّبى خود اصل جارى نمىكنيد ، چرا كه گويا ديگر شكى نمىماند .
مراد از ( ام موافقا له كما فى اصالة الطهارة الماء الحاكمة . . . ) چيست ؟
ذكر دوّمين مثال است براى آنجائى كه اصل در شك سببى جارى مىشود و نوبت به شك مسبّبى نمىرسد و آن عبارتست از اينكه :
1 - آب قليلى در اختيار شماست .
2 - نمىدانيد پاك است يا نجس و نمىدانيد خوردن از آن حلال است يا حرام ؟
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 259
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٥٩