شرح
قال الصّادق عليه السّلام : لا تدع اليقين بالشّكّ ، و المكشوف بالخفيّ ، و لا تحكم على ما لم تره بما يروى لك عنه .
حضرت امام عليه السّلام مىفرمايد كه : مگذر از يقين از براى وجود شكّ ، و ترك مكن ظاهر مكشوف را به واسطهء امر مخفى كه صحّت و بطلانش معلوم نباشد .
حاصل آن كه با وجود ظاهر و يقين ، عمل به مخفى و مشكوك مكن ، مثل آن كه با وجود ظهور خلافت مرتضى علىّ عليه السّلام به برهان عقلى و نقلى ، به خلافت ديگران كه مخفى و مشكوك است ، قائل مشو . و دست از ظاهر و يقين بر مدار كه رجحان با ظاهر و يقين است و ترجيح مرجوح ، نزد عقلا مجوّز نيست .
و نيز مىفرمايد كه : حكم مكن بر صحّت چيزى كه نديده باشى و محض روايت باشد و تو را يقين به او حاصل نباشد و موافقت با عقل نداشته باشد .
و قد عظَّم الله عزّ و جلّ امر الغيبة و سوء الظَّنّ بإخوانك من المؤمنين ، فكيف بالجراة على اطلاق قول و اعتقاد به زور و بهتان في اصحاب رسول الله صلَّى الله عليه و آله .
مىفرمايد كه : خداوند عالم ، عظيم شمرده است امر غيبت و بد گمان بودن به برادران مؤمن را ، و هر گاه غيبت مؤمن نزد حضرت بارى ، عظيم باشد و به سبب او وعيد به عذاب شده باشد ، پس چون جرأت توان كرد به غيبت هيچ كس ؟ ! خصوص به غيبت كسانى كه به شرف صحبت حضرت پيغمبر صلَّى الله عليه و آله رسيده باشند و با ايمان ، ادراك صحبت شريف او نموده ، و چون دروغ و افترا و بهتان به ايشان توان گفت ؟ ! و مؤيّد اين است قول حضرت بارى تعالى در قرآن مجيد كه فرموده است در مقام تعبير و توبيخ اهل غيبت كه : * ( إِذْ تَلَقَّوْنَه بِأَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُولُونَ بِأَفْواهِكُمْ ما لَيْسَ لَكُمْ به عِلْمٌ ، وَتَحْسَبُونَه هَيِّناً وَهُوَ عِنْدَ الله عَظِيمٌ .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 428
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٤٢٨