و المعرفة ، فايّاك ثمّ ايّاك .
شرح
قال الصّادق عليه السّلام : انّ الله تعالى مكَّن أنبياءه من خزائن لطفه و كرمه و رحمته ، و علَّمهم من مخزون علمه ، و افردهم من جميع الخلائق لنفسه .
حضرت امام صادق عليه السّلام مىفرمايد كه : خداوند عالم از وفور شفقت و فرط مهربانى كه به بندگان خود دارد ، از خزاين لطف و معادن كرم خود ، پيغمبر فرستاد به ايشان ، و تعليم داد به آن پيغمبر ، جميع معارف و احكام دين و ملَّت را ، و برگزيد پيغمبران را از براى خود ، و نفسى به ايشان كرامت فرمود در غايت تنزّه و تقدّس ، كه لمحهاى از او غافل نيستند و هميشه متوجّه جناب او هستند . و اگر گاهى به سبيل اتّفاق به سبب ارتكاب لوازم بشريّت ، مثل اكل و شرب و نوم و وقاع ، از ايشان غفلتى از جناب او صادر شود ، آن را معصيت انگاشته ، في الفور در مقام تدارك بر آمده استغفار مىنمايند . چنان كه حديث است كه خاتم النّبيّين صلَّى الله عليه و آله هر روز هفتاد مرتبه استغفار مىكردهاند و معلوم است كه از آن حضرت غير خلاف اولى واقع نمىشد و به اين معانى اشارت فرمود كه : فلا يشبه اخلاقهم و أحوالهم احد من الخلائق أجمعين .
يعنى : مشابهت ندارد به اخلاق انبيا و مانند به احوال پيغمبران ، هيچ يك از غير پيغمبران ، و مانند ايشان نيست هيچ آفريدهاى .
إذ جعلهم وسائل سائر الخلق إليه ، و جعل حبّهم و طاعتهم سبب رضاه ، و خلافهم و انكارهم سبب سخطه .
يعنى : گردانيده است خداوند عالم ، دوستى انبيا را و اطاعت ايشان را سبب رضاى خود ، و مخالفت و انكار ايشان را سبب غضب خود .
و امر كلّ قوم و فئة باتّباع ملَّة رسولهم ، و ابى ان يقبل طاعة الَّا
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 424
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٤٢٤