شرح
قال الصّادق عليه السّلام : لا تحلّ الفتيا لمن لا يستفتى من الله تعالى بصفاء سرّه ، و اخلاص علمه و علانيته ، و برهان من ربّه في كلّ حال .
حضرت امام صادق عليه السّلام مىفرمايد كه : فتوى دادن در مسائل شرعيّه ، حلال نيست كسى را كه استفتا نكند از حقّ سبحانه و تعالى ، با باطن پاك از لوث آلودگىها و با نفس پاكيزه از كدورت ارتكاب مناهى ، و جايز نيست فتوى دادن از براى كسى كه عبادت و طاعتش ، خالص نباشد و ظاهر و باطن او موافق نباشد و در جميع مسائل ضرورى و حالات لابدّى ، برهان و مستمسك قائمى مثل آيه يا حديث نداشته باشد . يعنى : تا كسى موصوف به اين صفات نباشد ، جايز نيست او را فتوى دادن در هيچ حكمى از احكام .
لانّ من افتى فقد حكم ، و الحكم لا يصحّ الَّا بإذن من الله و برهانه .
چرا كه فتوى دادن ، حكم كردن است در مسائل شرعي ، و حكم جزم كردن در شرعيّات ، صحيح نيست مگر به اذن شارع و مرخّص شدن از جانب شارع ، به دليل و برهان قائم .
و من حكم بخبر بلا معاينة فهو جاهل مأخوذ بجهله ، و مأثوم بحكمه .
مىفرمايد كه : هر كه حكم كند به خبرى و حديثى و نسبت دهد او را به پيغمبر يا وصىّ پيغمبر و خود آن خبر را نديده باشد و جزم و قطع به آن نداشته باشد ، پس آن مفتى جاهل است در آن حكم ، و آثم و گناهكار است .
قال النّبيّ صلَّى الله عليه و آله : أجرأكم بالفتيا أجرأكم على الله تعالى .
حضرت رسالت صلَّى الله عليه و آله مىفرمايد كه : جرأت بر فتوى دادن ، جرأت بر خدا است .
هر كه از شما كه به فتوى دادن جرأت بيشتر داريد ، گويا بر خداى تعالى جرأت بيشتر داريد . حاصل آن كه فتوى و جرأت بر فتوى ، بسيار امر خطير است و به آسانى
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 394
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٣٩٤