تقوى به از او نباشد .
قال النّبيّ صلَّى الله عليه و آله : و ذلك لربّما و لعلّ ، و لعسى لانّ الفتيا عظيمة .
حضرت سيّد بشر صلَّى الله عليه و آله مىفرمايد كه : فتوى دادن در احكام شرع ، بسيار عظيم و خطير است ، چرا كه بسيار باشد كه خطا كند و خلاف قانون شرع ، فتوى دهد . بلكه احتمال خطا از صواب نزديكتر است و امكان غلط از صحّت بيشتر .
يا مراد اين باشد كه : مفتى بعد از بذل جهد در تحقيق مسئله و اتّصاف به شرايط فتوى ، فتوى را از روى قطع و جزم نگويد و نگويد كه حكم خدا البتّه چنين است كه من مىگويم ، بلكه بايد به سبيل احتمال بگويد ، و بگويد كه : شايد اين مسئله چنين باشد ، يا نزديك است كه چنين باشد .
و قال امير المؤمنين عليه السّلام لقاض : هل تعرف النّاسخ و المنسوخ ؟ قال لا ، قال : إذا هلكت و أهلكت .
حضرت امير عليه السّلام از يك قاضى پرسيد كه : آيا تو شناختهاى منسوخ قرآن را از ناسخ ؟ و دانستهاى كه در قرآن و حديث ، كدام آيه و كدام حديث ناسخ است و كدام منسوخ ؟ قاضى گفت : نه ، حضرت فرمود كه : راه به مراد و قصد الهى از هر آيهء قرآن بردهاى ؟ و مراد او را عزّ شأنه ، از هر آيهء از آيات قرآن دانستهاى كه چه چيز است ؟ گفت : نه ، فرمود كه : پس تو هر گاه ناسخ را از منسوخ تميز نكرده باشى ، و بر مراد الهى از هر آيهء از آيات قرآنى راه نبرده باشى و با اين همه جهل و نادانى ، حكم كنى در ميان مردم و فتوى دهى ، خود جهنّمى هستى و هم كسى كه به فتواى تو عمل كند .
و المفتى يحتاج إلى معرفة معانى القرءان ، و حقائق السّنن ، و بواطن الإشارات و الاداب ، و الاجماع و الاختلاف ، و الاطَّلاع على اصول ما اجمعوا عليه ، و ما اختلفوا فيه ، ثمّ إلى حسن الاختيار ، ثمّ العمل الصّالح ،
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 396
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٣٩٦