خداوند عالم در قرآن مجيد ، در مقام بيان تواضع فرموده است كه : بندگان مخلص من ، آن چنان جماعتىاند كه راه رفتن ايشان بر روى زمين از روى هموارى و افتادگى و عجز است ، نه از روى كبر و عجب . و در هنگام مكالمه هر چند طرف درشت باشد ، كه ايشان شيوهء نرمى و هموارى مرعى مىدارند و از غلظت و تندى اجتناب مىنمايند .
و قد امر الله عزّ و جلّ ، اعزّ خلقه و سيّد بريّته محمّدا صلَّى الله عليه و آله بالتّواضع ، فقال عزّ و جلّ : * ( وَاخْفِضْ جَناحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ من الْمُؤْمِنِينَ . ) * ( شعراء - 215 ) ) * و به تحقيق كه امر كرده است جناب احديّت ، عزيزترين خلق خود را و بزرگترين آفريدهء خود را كه پيغمبر آخر الزّمان است صلَّى الله عليه و آله ، به تواضع . و فرموده است كه : اى محمّد ! سست كن جانب خود را از براى مؤمنين و با ايشان به هموارى و نرمى سلوك كن .
و التّواضع مزرعة الخشوع و الخضوع و الخشية و الحياء ، و انّهنّ لا ينبتن الَّا منها و فيها .
مىفرمايد كه : تواضع و فروتنى ، محلّ روئيدن خشوع و خضوع است ، و نيز محلّ روئيدن حيا و خوف است ، و اين خشوع و خضوع و حيا و خوف ، حاصل نمىشوند مگر از تواضع ، و بروز نمىكنند و ظاهر نمىشوند مگر در تواضع .
حاصل آن كه هر كه تواضع و فروتنى دارد ، مالك اين صفات است ، و هر كه ندارد ، نه .
و لا يسلم الشّرف التّامّ الحقيقيّ الَّا بالتّواضع في ذات الله تعالى .
و حاصل نمىشود شرافت و عزّت ، كه از ثوب نقصان منزّه باشد ، مگر از تواضع و فروتنى در ذات الهى يعنى : در پيش وجود حقّ سبحانه ، وجود خود را لا شيء و ناچيز دانستن ، و اعتبار وجود به ذات و صفات خود ، راه ندادن .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 364
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٣٦٤