كلام را كه چه جوهر لطيفى است ، او را به هرزه خرج نمىكند و بى ضرورت از مخزن دهن ، بيرون نمىكند .
و من اشرف على لطائف الصّمت ، و ائتمن على خزائنه ، كان كلامه و صمته عبادة .
يعنى : هر كه مطَّلع شد بر لطايف و فوايد خاموشى و راه به خزاين او برد و معايب و مضارّ تكلَّم ، به او معلوم شد ، تكلَّم و صمت او ، عبادت است . امّا حرف زدن : به واسطهء آن كه چون به معايب تكلَّم راه برده است ، البتّه حرف زدنش به قدر ضرورت خواهد بود و تكلَّم به قدر ضرورت ، عبادت است . و امّا خاموشى : ظاهر است و احتياج به بيان ندارد .
و لا يطلع على عبادته هذه الَّا الملك الجبّار .
مىفرمايد كه : از جملهء فوايد صمت آن است كه ، صمت عبادتى است كه مطَّلع نيست بر او مگر حضرت بارى ، عزّ اسمه ، به خلاف ساير عبادات ، از نماز و روزه و حجّ و غير اينها از فرائض و سنن ، كه چون بودن اينها عبادت ، امرى است مشهور و معروف . و وصف عبادت ، لازم اينها است : هر كه اين عملها را از كسى مىبيند ، مىگويد كه : او عبادت مىكند ، به خلاف صمت ، كه صامت را كسى نمىگويد كه عبادت مىكند ، با وجود آن كه آن از اهمّ عبادتها است و غير حضرت بارى به او اطَّلاع ندارد ، پس مرتبهء او كاملتر از عبادتهاى ديگر است .
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 200
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٠٠