تدوين گرديده ، در قسمتى تحويل پرداختهاى جنسى مانند غله ، آرد ، بره ، شراب و آب جو نام برده شده است اما در قسمت ديگر اين اسناد ( 492 - 458 ق . م . ) پرداختهائى مانند پول نقره ، خواربار به كارگران املاك و مؤسسات شاه يعنى كورتاشها ذكر گرديده است .
در ميان اين كارگران مردان ، زنان ، نوجوانان از هر دو جنس وجود داشتهاند . اين نشانهء آنست كه قسمتى از كورتاشها با خانوادههايشان زندگى مىكردند .
در بيشتر موارد كورتاشها در دستههاى چند صد نفرى كار مىكردند ، اما در برخى اسناد شماره بعضى از اين دستهها را بيشتر از هزار تن دانستهاند . اين دستهها به قسمتهاى كوچكترى تقسيم مىشدند و در رأس آنها سركارگرانى دهتائى و صدتائى قرار داشتند .
كورتاش در سرتاسر سال روى ملك يا مؤسسه شاه كار مىكرد ؛ هر كارگر پس از يك ماه كارمزد ماهانه مىگرفت . بيشتر كورتاشها به كارهاى ساختمانى پرسپوليس سرگرم بودند . در ميان اينها كارگرانى با تخصص كامل وجود داشتند ( سنگتراش ، نجار ، مجسمه ساز ، آهنگر ، اداره كننده كارگاه شيشهگرى ، خاتمكار ، جواهرساز ، شرابساز و غيره ) و حتى اينها بهكار شبانى هم وادار مىشدند .
در كارهاى ساختمانى پرسپوليس دائما سه هزار تن سرگرم كار بودند و ساختمان اين بارگاه سلطنتى 50 سال طول كشيد . دربارهء ميزان كارى كه براى اين بنا بهكار رفته بايد يادآورى كرد كه براى آماده كردن پى اين ساختمان 124 هزار متر مربع از زمينهاى صخرهاى ناهموار بگونهاى كه از لحاظ معمارى قابل استفاده شوند ، صاف گرديد .
بسيارى از كورتاشها در خارج از پرسپوليس كار مىكردند ، اينها بهطور كلى چوپانان گلههاى گوسفند ، شرابسازان و آبجوسازان بودند .
حقوق و جيرهء كورتاشها متناسب با نوع تخصص ، ارزش كار ، ميزان انجام كار ، جنس و سن آنها بود . از اسناد بسيار قديمىايكه بهدست آمده ، مواجب جنسى مردان ماهيانه سه « بار » ( تقريبا 30 ليتر ) غله يا آرد ، زنان 2 بار ، نوجوانان دو جنس از نيم تا يك و نيم بار ، ثبت شده است ؛ علاوهبراين به آنها شراب يا آب جو هم مىدادند ؛ شماره كمى از كورتاشها ، بهويژه سركارگران گوشت هم دريافت مىكردند .
قسمتى از كورتاشها ، از ساكنان كشورهاى بيگانه بودند كه هخامنشيان آنها را به بردگى گرفته و با زور به پارس كوچانده بودند .
كورتاشهاى بيگانه - مصريها ، بابليها ، يونانيها ، تراكيهايها و غيره - كه از آنها نامبرده شده شامل كارشناسانى به شرح زير بودند : 55 سنگتراش « كه از مصر وارد شدند » .
« 313 كورتاش سوريهاى » و غيره .
سرپرستى كورتاشها در بيشتر موارد بهعهدهء پارسها يا ايرانيان ديگر بود ، اما تا
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 88
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٨٨