هاى علوم اجتماعى تهيه مىگرديد ، در سالهاى اخير مسئله مهم آموزش ، آماده كردن مهندس ، كارشناس فنى و كشاورزى ، براى كار در صنايع و كشاورزى پيشرفته و رشتههاى ديگر اقتصاد بود .
به سال 1974 در ايران 148 آموزشگاه عالى و دانشكده در رشتههاى گوناگون وجود داشت ، در اين دانشكدهها رويهمرفته 123 هزار تن دانشجو تحصيل مىكردند ( كمتر از 3 / 1 آنها دختر بودند ) . ده سال پيش در سرتاسر ايران فقط 27 دانشكده و آموزشگاه عالى با 5 / 24 هزار دانشجو وجود داشت .
بزرگترين مؤسسات آموزش عالى ايران دانشگاه تهران بود كه به سال 1934 در تهران تأسيس شد . به سال 1969 - 1 / 18 هزار دانشجو در اين دانشگاه درس مىخواندند .
در شيراز ، مشهد ، اهواز ، اصفهان ، تبريز هم دانشگاههاى دولتى تأسيس گرديدند . به سال 1960 در تهران يك دانشگاه ملى با سرمايه خصوصى بنيانگذارى شد ، به سال 1966 دانشگاه فنى دولتى آريامهر براى آماده كردن كادرهاى عالى آزموده صنايع ايران در تهران تأسيس گرديد .
سطح آماده كردن كارشناس در دانشكدهها و آموزشگاههاى عالى نتوانست به نيازمندى - هاى كنونى ايران در زمينهء كادرهاى متخصص جواب دهد . در چند دانشكده كتابهاى درسىاى تدريس مىشدند كه دانشكدههاى 50 سال پيش اروپا از آنها استفاده مىكردند . از وسايل آزمايشگاهى گرانبها كه بايستى از خارج وارد مىگرديدند ، استفاده نمىشد ، طرحهاى آموزشى بسيار نارسا بودند . سطح پژوهشهاى علمى بسيار پائين بود . به موجب مدارك مطبوعات ، دانشكدههاى ايران رويهمرفته 2000 استاد كم داشت ، فرزندان كارگران و كشاورزان طبق معمول امكان تحصيل در مدارس عالى را نداشتند . شهريهء دانشجويان بسيار زياد بود - اقلا ده هزار ريال در سال . به سال 1974 دولت اعلام داشت كه دانشجويان مىتوانند شهريه نپردازند ، به شرط آنكه متعهد شوند به ازاى هر سال تحصيل در دانشكده 2 سال براى دولت كار كنند .
در رابطه با نارسائى سيستم آموزش عالى در ايران ، بسيارى از ايرانيان براى تحصيل به خارج از كشور رفتند . به سال 1972 / 73 فقط به موجب گذرنامههاى دانشجوئى 18 هزار دانشجو در خارج به تحصيل اشتغال داشتند . علاوهبراين تعداد 20 هزار دانشجو بدون گذرنامه دانشجوئى و به حساب شخصى خودشان در خارج تحصيل مىكردند ( محل تحصيل اينها امريكا ، آلمان غربى ، انگلستان ، اطريش و فرانسه بود ) .
در زمينهء بهداشت هم ضمن دهه اخير در ايران گامى برداشته شد . شمارهء پزشكان
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 608
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٦٠٨