مىپرداختند و به سود رژيم موجود شاهنشاهى ايران تبليغ مىكردند .
شبكهء مدارس معمولى هم گسترش يافت ؛ جمع كل دانشآموزان ايران كه در سال 1960 - 6 / 1 ميليون نفر بود به سال 1972 / 73 تا 5 / 5 ميليون رسيد .
جمع دبستانها از 9 / 9 هزار در سال 1960 / 61 با 6 / 1431 هزار دانشآموز ، به 9 / 15 هزار دبستان در سال 1972 / 73 رسيد ، جمع كل دانشآموزان دبستانها در سال 1972 / 73 تقريبا به 5 / 3 ميليون تن رسيد .
شماره دبيرستانها و محصلان آن هم افزايش يافت .
در پى اين اقدامها جمع باسوادان ايران از سال 1956 تا سال 1971 / 72 بيش از 4 برابر شد - از 000 / 910 / 1 تن به 000 / 225 / 8 تن رسيد . ( 6 / 39 % تمام جمعيت از 6 ساله به بالا ) . اما شماره بىسوادان كامل در كشور رو به افزايش است ( از 3 / 13 ميليون تن در سال 1966 به 1 / 14 ميليون تن در سال 1971 / 72 رسيد ) ، اين ارقام نشان مىدهند اقدامهائى كه براى از ميان بردن بىسوادى در كشور انجام گرفته همه نارسا بودهاند .
افزايش احتياج به كادر فنى ، گسترش شبكهء مدارس حرفهاى و فنى را ايجاب مىكرد .
به سال 1960 / 61 فقط 64 آموزشگاه حرفهاى با 3 / 8 هزار محصل در ايران وجود داشت ، در سال تحصيلى 1972 / 73 شماره آموزشگاههاى حرفهاى به 309 رسيد ، و جمع دانشآموزان اين مدارس 7 / 65 هزار تن بود . اما اين تعداد محصل مدارس حرفهاى ، براى نيازمنديهاى كشور نارسا بود . بنابراين دولت ايران ناگزير شد شمارهء زيادى كارگر و تكنيسين براى تحصيل به آلمان غربى ، شوروى و كشورهاى ديگر بفرستد .
اين گونه آموزش مردم ايران نسبتا پيشرفت كرد ، اما با اينهمه اقدامهاى نامبرده براى رفع فورى نيازمنديهاى كشور كافى نبودند . هماكنون ميليونها تن از روستائيان به حال بىسوادى بهسر مىبرند . به انگيزهء نبودن برنامه دقيق ، كمك تحصيلى ، حقوق كم معلمان و سطح پائين مهارت آموزگاران و دبيران ، ايران از لحاظ آموزش سواد كاملا عقب مانده است . شاه ايران در نوامبر 1972 اعلام داشت كه مدارس ، يك مشت ديپلمهء بىسواد بيرون مىدهند . مطبوعات ايران هم دربارهء بىسروسامانى فرهنگ و فرسودگى ساختمان - هاى بسيارى از مدارس ، ميزان شهريه زياد در مدارس خصوصى و اينكه در اين مدارس به روى كودكانى كه والدينشان درآمد كم دارند بسته است و غيره مطالب فراوانى نوشتهاند .
فقط به سال 1974 پسازآنكه درآمد نفت زياد شد شاه فرمانى مبنى بر رايگان بودن تحصيل كودكان در دورهء ابتدائى و راهنمائى صادر كرد . تعيين رشتهها در دبيرستانها مقرر شد . اگر سابقا برنامه دبيرستانها بيشتر به منظور آماده كردن آنها براى تحصيل در رشته -
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 607
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٦٠٧