داشت . اين سنديكاهاى كارگرى زير نظر وزارت كار و سازمان امنيت ايران فعاليت مىكردند .
اصلاحات در زمينهء فرهنگ و آموزش مردم
دگرگونى مهمى كه در اقتصاد ايران روى مىداد ، پيدايش رشتههاى صنعتى نوين و حتى رواج ماشينآلات و تكنولوژى جديد در كشاورزى و انجام روشهاى نو در امور زراعت - همه اينها وجود شماره بىشمارى از كارشناسان فنى را ايجاب مىكرد ، از سوئى بايستى بىسوادى همگانى مردم از ميان ميرفت و سطح فرهنگ عمومى اوج مىگرفت .
نارسائى كادرهاى ايرانى براى انجام اصلاحات چشمگير بود - و اين مسئله يكى از حاد - ترين مسائل ايران نوين بهشمار مىرفت : طبق اظهار نخستوزير ايران هويدا ، به سال 1974 پزشك ، مهندس ، تكنسين ، معلم ، كارگر ماهر ، به اندازه كافى در ايران وجود نداشت - اين كمبودى را 700 هزار تن برآورد كرد .
اين انگيزهها دولت را واداشت تا اقدامهائى را به منظور از ميان بردن بىسوادى همگانى مردم ، افزايش شماره مدارس ، گسترش آموزشگاههاى حرفهاى ، ايجاد و توسعهء آموزشگاههاى عالى و آماده كردن كادرهاى فنى ، به عمل آورد .
در رابطه با اين نيازمنديها ، شبكههاى آموزشى مدارس ، بهويژه در روستاها ، بسيار نارسا بودند ، به منظور گسترش فورى سوادآموزى ، به سال 1962 به اصطلاح « سپاه دانش » تشكيل گرديد تا با بىسوادى كودكان و بزرگسالان روستاها پيكار شود . سپاهيان دانش از ميان فارغ التحصيلان دبيرستانها و دانشكدههائيكه مشمول خدمت وظيفه بودند انتخاب مىشدند ، اينان پس از 4 ماه آموزش نظامى با درجه گروهبانى يا ستوانى به روستاها فرستاده مىشدند و در مدت 14 ماه بايستى به كار تعليم سواد به كودكان و بزرگسالان روستا سرگرم مىشدند . تا پيش از ژانويهء 1973 جمعا 5 / 98 هزار تن ( ازجمله 9 / 12 هزار زن ) براى انجام اين خدمت احضار شدند ، قسمتى از اينها پس از پايان دورهء خدمت وظيفه در همان روستاها مىماندند و بگونه ثابت به كار معلمى مىپرداختند . ضمن ژانويه 1973 در حدود 2 / 20 هزار تن افراد وظيفه به عنوان « سپاهى دانش » در روستاها سرگرم كار بودند .
به موجب اخبار مطبوعات ايران در ظرف 10 سال تا پيش از پائيز 1972 افراد سپاه دانش به بيش از يك ميليون كودك و 550 هزار بزرگسال روستاها تعليم سواد دادهاند .
در پائيز 1972 ، بپاس پيشرفت در پيكار با بىسوادى « سپاه دانش » ، جايزهء بينالمللى يونسكو به اين سازمان پيشكش شد .
به موازات پيكار با بىسوادى ، « سپاهيان دانش » به كار ساختن و تعمير مسجدها