شوند . در سالهاى 1971 - 1973 سرمايهگذارى بخش دولتى شامل تقريبا 61 % كل سرمايه - گذاريها بود . اين واقعيت ضمن پروژهها و طرحهاى پنجمين برنامه 5 ساله ( 1973 - 1978 ) بازتابانده شد ، ضمن اين برنامه جمع كل سرمايهگذاريها تا 4634 ميليارد ريال پيشبينى شد كه از اين مبلغ 3044 ميليارد ( يعنى تقريبا 66 % ) دولتى و 1570 ميليارد ريال ( تقريبا 34 % ) مربوط به بخش خصوصى بودند .
از بررسى پيشرفت صنعتى ايران در دههء اخير مىتوان نتيجه گرفت كه ايران در اين مدت گام بلندى در جهت صنعتى شدن برداشته است . هماكنون اين كشور با نواخت تندى در راه تبديل شدن به كشورى كشاورزى - صنعتى پيش مىرود .
وضع كارگران
جمع كل مزدبگيران ايران به سال 1975 تقريبا 5 ميليون تن بود ، كه از ميان آنها 2 ميليون كارگر تأسيسات صنعتى و كارگاهها ، 800 هزار تن كارگر ساختمانى ، قريب يك ميليون مزدور كشاورزى و بقيه سرگرم كارهاى متفرقه بودند . در رشتههاى نوين و تأسيسات صنعتى كه بر پايهء تكنيك نوين ايجاد شده بودند ، كارفرمايان ايران ناگزير بودند ، كارمزد بيشترى به كارگران بپردازند . اما مزد تودههاى اصلى كارگران در سطحى بسيار پائين بود . ميزان كارمزد كارگران رشتههاى گوناگون ، آنگونه كه مسئولان دولت در مناطق گوناگون كشور تعيين كرده بودند ، براى گذران حداقل كارگران كفايت نمىكرد . اكثريت كارگران ناچار بودند با وضع نيمه گرسنه زندگى كنند . درعينحال بهاى كالاها و هزينه زندگى با سرعت بالا مىرفت . مثلا از مارس 1973 تا مارس 1974 ميزان هزينه زندگى 3 / 16 % افزايش يافت و در سالهاى بعد به همين منوال قيمت كالاها فزونى گرفت . رسما هزينه حداقل زندگى براى يك خانواده شامل مرد و زن و دو كودك در سال 1968 - روزانه 5 / 244 ريال تعيين گرديد . فقط عدهء انگشتشمارى از كارگران كاملا آزموده مزد بيشترى دريافت مىكردند . مثلا ، يك استادكار ماهر كه در رشته اتومانيزه كردن كارخانه ذوب آهن كار مىكرد در سال 1973 ماهيانه 1800 تومان يا روزانه 600 ريال مىگرفت . استاد - كاران صنعت نفت هم نسبتا كارمزد خوبى مىگرفتند . بيمههاى اجتماعى و ايمنى در برابر كار در ميان اكثريت خاموش كارگران اصلا وجود نداشت . از ميان 5 ميليون نفر كارگر مزدبگير در آغاز 1975 فقط 1213 هزار تن بيمه بودند . تمام كارگران ساختمانى ، كشاورزى ، كارگران حملونقل و قالىبافى و بيشتر كارگران كارگاههاى كوچك و زحمتكشان رشتههاى ديگر مشمول بيمه نبودند . فقط در ماه مه 1974 مجلس ايران قانونى را براى كارگران