اصلاحات ارضى ، و حتى فرمان شاه در 3 مارس 1963 مبنى بر واگذارى حق انتخابات به زنان باعث ناخشنودى و مقاومت عناصرى از مالكان بزرگ و روحانيان مرتجع گرديد .
اين روحانيان مىپنداشتند كه انجام چنين اقداماتى ضربت كوبندهاى بر مواضعشان در زمينهء زندگى اجتماعى - اقتصادى و سياسى كشور وارد خواهد آورد .
بسيارى از مالكان بزرگ در آغاز كوشش داشتند اين قانون را ناديده انگارند .
اينان براى خويشاوندان خود اسناد مالكيتى تهيه و اسما زمينهايشان را ميان آنها تقسيم كردند ، زنانشان را بگونهء جعلى طلاق دادند و قسمتى از زمينها را به نام آنها ثبت كردند و غيره . هنگاميكه دولت خواست از اين تقلبها جلوگيرى كند ، مالكان به اقدام - هاى جدىترى دست زدند . در كرمانشاه ، خراسان و مناطق ديگر مردم را به مخالفت با اصلاحات ارضى برانگيختند . در 13 ژانويه 1962 ، دستهايكه فئودالها سازمان داده بودند ، در فارس ، مأمور تام الاختيار دولت را در انجام اصلاحات ارضى به نام م . عابدى ، كشتند ، هنگاميكه دولت تصميم به خلع سلاح عشاير گرفت ، فئودالهاى بزرگ ، خانهاى قشقائى و عشاير ديگر جنوب ( بويراحمدى ، ممسنى و غيره ) در مارس 1963 حمله ضد دولتى عشاير را سازمان دادند . در بهار و تابستان 1963 در فارس زدوخوردى ميان ارتش و دستههاى مسلح عشاير رويداد .
عناصر ارتجاعى بهمنظور پيكار بهخاطر حفظ امتيازاتشان ، از وضع ناگوار و نا - خشنودى قشرهاى گستردهء مردم بهره بردند . در روزهاى عزادارى مسلمانان ، ضمن ماه محرم ، به سال 1963 ، در آغاز ژوئن در مسجدهاى تهران ، قم ، مشهد ، شيراز ، تبريز و شهرهاى ديگر ايران ، تبليغات بخشى از روحانيان مرتجع عليه دولت آغاز شد ، اعلاميه - هاى پنهانىاى پخش گرديدند كه ضمن آن مردم را به حمله عليه اجراى قانون اصلاحات - ارضى و واگذارى حق انتخابات به زنان برمىانگيخت ، چون بنا به ادعاى اين روحانيان گويا اجراى اين قوانين مخالف شريعت اسلام و قرآن بود . رهبران اين جنبش مخالف دولت ، ضمن بهرهبردارى از ناخشنودى بينوايان شهرى ، پيشهوران ، سوداگران خردهپا ، بازاريان و غيره ، موفق شدند در روزهاى 5 - 8 ژوئن در تهران و شهرهاى ديگر تظاهرات تودهاى جدىاى را برانگيزند . در تهران تظاهركنندگان به وزارت كشور و ساختمانهاى ديگر دولتى حمله بردند ، چند مغازه را ويران كردند . براى فرونشاندن اين تظاهرات ، پليس ، ارتش ، تانك به كار رفت ، نيروهاى مسلح بهسوى تظاهركنندگان آتش گشودند . چند صد تن كشته و زخمى شدند .
پس از سركوبى حمله آشكار مخالفان اصلاحات ارضى ، مالكان به خرابكارى دست زدند . آنها تأسيسات آبيارى را كه به زمينهاى دهقانان آب مىداد از كار انداختند و آب
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 585
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٥٨٥