كشور نتوانست حتى نيازمندى داخلى را تأمين كند . بيشتر اوقات كشور ، دچار كمبود گندم ، گوشت و مواد كشاورزى ديگر بود . ايران ناگزير شد هرسال صدها هزار تن گندم ، خواربار و غيره از خارج وارد كند .
كشاورزى مكانيزه در بيشتر نقاط كشور وجود نداشت . تقريبا در بيشتر زمينهاى قابل كشت ، خيش ، شنكش ، بيل و ابزار زمان كورش هخامنشى ، براى كشاورزى به كار مىرفت . دولت مبالغ هنگفتى پول براى ساختن سدهاى كرج ، سفيدرود و دز خرج كرد . اما اين مخارج در برابر سيستم موجود مالكيت زمين و كشاورزى اثر چندانى در پيشرفت كشاورزى نداشتند . استفاده از وجود اين سدها براى كار كشاورزى به انگيزه ايجاد نكردن كانالهاى آبيارى غيرممكن بود .
انگيزهء اصلى عقبافتادگى و سقوط كشاورزى ايران تسلط مالكان بزرگ زمين و بقاياى فئودالها در روستاها بود . طبق اعلاميهء وزارت كشاورزى ايران كه در 13 ژانويه 1962 انتشار يافت ، تعداد 10 هزار روستاى ايران متعلق به مالكانى بود كه صاحب بيش از 7 روستا بودند ؛ مالكان 5 هزار روستا صاحب 5 تا 7 روستا بودند . چند مالك ، صاحب بيش از 100 روستا بودند . تقريبا 85 % زمينهاى زراعتى يا مستقيما متعلق به مالكان يا به شكل وقف زير نظر اينها قرار داشتند ، قسمت ناچيزى از اين زمينها را مردم معمولى مالك بودند .
وضع ناگوار تودههاى مردم
هزينههاى گزاف نظامى در رابطه با شركت ايران در بلوك تجاوزكار نظامى سنتو ، فشار سرمايههاى خارجى و سياست تاراجگرانه امپرياليستها و حتى حفظ بقاياى روابط فئودالى در روستاها ، مردم ايران را دچار وضع بسيار ناگوارى كرد . طبق مداركى كه از انستيتوى مسائل اجتماعى در دانشگاه تهران به دست آمد ، درآمد سرانه متوسط مردم ايران ساليانه 130 دلار ، و 5 / 2 برابر كمتر از تركيه ، 5 / 1 برابر كمتر از عراق و تقريبا 20 برابر كمتر از امريكا بود . درآمد اكثريت مردم سركوب شده - دهقانان و كارگران - بسيار كمتر از اين مبلغ ناچيز بود . به عقيدهء وزير سابق كشاورزى ، حسن ارسنجانى ، 40 % مردم كشور كاملا گرسنه و 40 % ديگر نيمه گرسنه بهسر مىبردند .
طول عمر متوسط مردم ايران ، بگونهايكه شاه ضمن خطاب به سناتورها در آغاز 1959 اعلام داشت ، فقط 27 سال بود . ايران در زمينهء آمار خودكشىهاى ناشى از گرسنگى و فقر جاى اول را در جهان داشت .