تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 546

مساهمون:

ص٥٤٦
ژنرال زاهدى ، حركتى به‌منظور كشتن مصدق انجام گرفت ؛ اما اين توطئه نافرجام ماند . دولت ، زاهدى و تنى چند از همدستانش را بازداشت كرد ، اما ديرى نپائيد همه آزاد شدند . در آوريل 1953 مصدق ضمن نطق راديوئيش خطاب به مردم ايران گروههاى دربارى را به دخالت در امور سياسى كشور و نقض قانون اساسى متهم كرد . او اعلام داشت كه بر - انگيزندگان آشوب در ژوئيه 1951 و ژوئيه 1952 ، و حتى دخالتهاى غيرقانونى در انتخابات مجلس 17 در نيمه اول 1952 ، همه زير سر نظاميان دربارى بوده‌اند . مصدق كه خواستار تمديد اختيارات فوق‌العاده از مجلس شده بود ، از مردم خواست كه از لوايح تقديمى او به مجلس پشتيبانى كنند ، يكى از اين لوايح ، مسئوليت كامل اداره ارتش در چار - چوب وزارت دفاع ملى كه خودش در رأس آن قرار داشت ، بود ، اين به آن معنى بود كه مىخواست فرماندهى عالى كل قوا را خودش به‌دست گيرد . در ماه مه 1953 طرح اين لايحه در مجلس اگرچه اكثريت آرا را به دست آورد ، اما به‌نظر رسيد كه عدهء زيادى از نمايندگان متزلزل با مصدق به مخالفت برخاستند . در نيمه سال 1953 وضع مجلس بگونه‌اى بود كه نمىتوانست كارهاى عاديش را انجام دهد : مجلس به پايگاه توطئه و تحريك مرتجعان و امپرياليست‌ها تبديل شد . در چنين شرايطى دولت تصميم گرفت مجلس را منحل كند ، مقدمات انحلال مجلس از سوى دولت ، به‌عنوان اينكه اين مجلس ديگر كارآئى ندارد ، با برگذارى همه‌پرسى ، انجام يافت . هنگام برگذارى همه‌پرسى كه از 4 تا 10 اوت انجام يافت ، اكثريت قريب به اتفاق مردم شركت‌كننده در رأىگيرى ، به انحلال مجلس رأى دادند . مرتجعان و امپرياليست‌ها كه آمادهء انجام توطئه كودتا بودند ، هم‌اكنون موقع را براى انجام آن مناسب ديدند . بنابر اخبارى كه روزنامه فرانسوى « تريبون دناسيون » داد ، از 7 اوت 1953 « رئيس هيئت مستشاران نظامى امريكائى در ايران يعنى ژنرال ماك كلور تماس‌هاى محرمانه‌اى با ژنرال بازنشسته زاهدى ، ژنرال شاه‌بختى ، احمدى و ديگران گرفت و آنها را واداشت تا از طريق برخى از افسران شناخته شده پادگان نظامى تهران ارتش را به پيكار عليه مصدق برانگيزند » . براى سازمان دادن كودتا ژنرال امريكائى شوارتسكف كه در زمان جنگ و پس از آن رئيس ژاندارمرى ايران بود ، به تهران وارد شد . بنابر آنچه كه روزنامه امريكائى « نيويورك پست » در تاريخ 13 ژوئيه 1953 نوشت ، وزير امور خارجه امريكا دالس آشكارا اعلام داشت : « براى ما مسلم شده است كه با مصدق نمىتوانيم كار كنيم » . همين روزنامه امريكائى نوشت « دولت مصدق تا يك سال ديگر سقوط مىكند . . . . او احتمالا به‌وسيله ارتش سرنگون خواهد شد . . . ارتش ايران ،