تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 528

مساهمون:

ص٥٢٨
موافقت كردند كه نسبت به شكل آينده تاراج منابع نفتى ايران و سركوبى جنبش‌هاى روزافزون ضد امپرياليستى مردم با يكديگر همكارى كنند . مذاكرات واشنگتن نمايانگر دخالت آشكار و ناهنجار كمپانىهاى نفتى انگليسى و امريكائى در امور داخلى ايران و زدوبند آنها براى غارت منابع نفتى اين كشور در غياب صاحبان اصلىشان يعنى ايرانيان بشمار مىرفت ، بنابراين قهر افكار عمومى مردم ايران را برانگيخت . پس از انتشار اعلاميهء مذاكرات واشنگتن در ميدان بهارستان تهران ، مىتينگى 40 هزار نفرى برگذار گرديد . رهبران جبهه ملى ، مطبوعات پيشرفته ، همهء رجال وطن‌پرست ايران به‌سختى از دولت حسين علاء كه سياست دفاع از منافع شركت‌هاى نفت‌خوار را در پيش گرفته بود ، انتقاد كردند . به‌ويژه هنگاميكه علاء نسبت به طرح مسئله ملى كردن نفت در كميسيون ويژهء مجلس عملا خرابكارى مىكرد ، آشفتگى توده‌ها چند برابر شد ، اين كميسيون را رهبر جبهه ملى دكتر محمد مصدق اداره مىكرد . در شرايط اوج‌گيرى جنبش ضد امپرياليستى مردم ، اختلاف‌نظر دولت علاء و كميسيون نفت مجلس شدت يافت و در پايان ماه آوريل دولت علاء ناگزير به استعفا گرديد .

دولت مصدق و اوج‌گيرى پيكار نفت ايران

در 29 آوريل 1951 دكتر محمد مصدق كه نمايندهء گرايش‌هاى بورژوازى ملى ايران بود ، نخست‌وزير ايران شد . گروههاى دست‌راستى ايران از ترس جنبش ضد امپرياليستى مردم كه آماده شدت پيكار عليه رژيم مالك - بورژوا بودند به نخست‌وزيرى دكتر مصدق خشنودى دادند ، چون او از يكسو هواخواه سرسخت ملى كردن صنايع نفت ، و از سوى ديگر مخالف قشرهاى گستردهء دموكراتيك ايران بشمار مىرفت . هدف دولت مصدق تحقق قانون ملى كردن صنايع شركت نفت انگليس - ايران و بهره‌بردارى از درآمد نفت براى استوارى وضع اقتصادى كشور بود . مصدق و شخصيت - هاى ملى وابسته به قشر بورژوا - مالك كه جزو جبهه ملى بشمار مىآمدند ، مىپنداشتند كه تنها از اين راه ممكن است كشور را از بحران مالى و اقتصادى نجات داد و از انفجار اجتماعى جلوگيرى كرد . مجلس ايران پيشنهاد كميسيون نفت را دربارهء تحقق قانون ملى كردن صنعت نفت ايران تصويب كرد . بر پايه اين تصميم كميسيون مختلطى شامل 5 نماينده مجلس ، 5 تن سناتور و وزير دارائى تشكيل گرديد تا به خلع يد كمپانى نفت انگليس - ايران و تشكيل سازمان شركت نفت ملى ايران بپردازد .
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 528 | ا . آ . گرانتوسكى / م . آ . داندامايو / گ . آ . كاشلنكو / اى . پ . پتروشفسكى / ك . س . ايوانف / ل . ك . بلوى / كيخسرو كشاورزى