1950 جاسوسان انگليسى دوباره پندار تشكيل « دولت مستقل عربى » را در منطقه خليج فارس علم كردند ، و چنين فرض شد كه اين « دولت » از شيخنشينها و دولتهاى تحت الحمايه انگلستان از قبيل جزيره بحرين ، شيخنشين كويت ، عمان و قطر تشكيل خواهد شد . ضمن ارتباط با امپرياليستهاى انگليسى ، روزنامه و راديوهاى چند كشور عربى الحاق استان خوزستان را ، كه در آن تأسيسات بزرگ صنعت نفت آبادان متعلق به شركت نفت وجود داشت ، به « دولت نوبنياد عربى » خواستار شدند .
از لحاظ مالى هم فشار سختى به دولت وارد آوردند . بانك انگليس ناگهان دو شعبهاش را در ايران تعطيل كرد و از دولت ايران خواست كه سپردههاى تضمينشده آن بانك را كه به يك ميليون ليره استرلينگ بالغ مىشد به آن بانك برگرداند و كليه بدهىهاى خود را به آن بانك بپردازد . شركت نفت ضمن تلاشش براى مختل كردن گردش پولى در ايران ، با در نظر گرفتن اينكه ساليانه 150 ميليون تومان از 700 ميليون كل پول در گردش ايران را اين شركت به جريان مىانداخت ، معاملات خود را در ايران متوقف كرد و حسابهاى خود را بست .
فعاليت جاسوسان انگليسى در ميان بختياريها ، قشقايىها ، عربها و عشاير ديگر شديدتر شد ، اينان عشاير را براى اقدام عليه دولت مركزى برمىانگيختند . عوامل جاسوسى شركت انگليس در ميان عشاير خوزستان اسلحه پخش كردند و بگونه عوامفريبانهاى اعلام داشتند كه اين عشاير مىتوانند بدون واسطه از درآمد نفت ايران در خوزستان بهرهبردارى كنند و اجازه ندهند درآمد ثروتهاى طبيعى سرزمين آنها به جيب « مرتجعان تهرانى » سرازير شود .
انگليسها همچنين به فشارهاى ديپلماتيك و تهديدهاى نظامى عليه ايران پناه جستند .
در فوريه و مارس 1951 معاون وزارت خارجه انگلستان به نام دويس و سفير انگليس در ايران به نام شپرد ، اعلاميه تهديدآميزى صادر كردند مبنى بر اينكه دولت انگلستان بيرون راندن شركت نفت انگليس - ايران را از ايران تحمل نخواهد كرد . چند ناو جنگى انگليسى به خليج فارس اعزام و در شط العرب كه فاصله چندانى از آبادان و خرمشهر نداشت لنگر انداختند .
اما اينبار تهديدها و فشارهاى انگليسىها بيهوده بودند . دخالت خشن و بىپرواى امپرياليستهاى انگليسى در امور داخلى ايران هرچه بيشتر قهر تودههاى وسيع مردم را عليه سياستهاى امپرياليستى برانگيخت . بسيارى از روزنامههاى ايرانى و نمايندگان مجلس ، خشم مردم را بازتاباندند . و به سختى عليه اين اقدامهاى تحريكآميز انگليسها اعتراض كردند . موج جنبش ضد امپرياليستى هرچه بالاتر اوج گرفت . در بسيارى از موارد اين جنبش
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 524
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٥٢٤