از هزاره چهارم ق . م . به بعد گلهها و رمههاى دامهاى شاخدار افزايش يافت ، اين خود نشانه آن بود كه موضوع مالكيت دامدارى در حال پيدايش بود . در هزاره سوم ق . م . در مناطق كوهستانى باختر ايران ، در فلات ارمنستان و ماوراء قفقاز چراگاههاى دوردستى پديد آمد . طبق پژوهشى كه از تپهء لرستان بهعمل آمده ضمن هزاره سوم ق . م . در برخى نقاط واقع در درههاى آن ناحيه ، رفتهرفته روستاهائى با اقتصاد كشاورزى - دامدارى پديد آمده است . در آنهنگام قسمت عمدهء اين نقاط ( ازجمله بزرگترين آنها يعنى چيگاپاخان ) به همان وضع سابق باقيماندند . اما روستاهاى كوچكترى در كنار درههاى نزديك به صخره هاى كوهستانى كه براى دفاع مناسب بودند ديده شده است . ساكنان اين روستاها به دامدارى مىپرداختند و كمكم كار كشاورزى را آغاز كردند . در آنهنگام كوچ دامداران در مناطق كوهستانى آسياى باخترى هنوز انجام نمىگرفت .
ايلام در هزارههاى چهارم تا دوم ق . م .
خوزستان در نيمهء نخستين هزارهء چهارم ق . م . مانند مناطق ديگر ايران در آستانهء پيشرفت اقتصادى و اجتماعى جالب توجهى بود . در آنهنگام در ناحيه شوش روستاهاى كوچك اما مهمى پديد آمدند كه ساكنان آنها در مجموع از لحاظ اقتصادى وابسته بههم بودند . در هزارهء چهارم ق . م . در اين روستاها مراكز مهمى در نزديكى شوش ( شوشان ايلامى قطعهاى از متن ايلامى در تپه يحيى
و شوش امروزى ايران ) پديد آمدند . اين مراكز در آغاز هزارهء چهارم به سرعت گسترش يافتند و پهنههاى وسيعى از آن سرزمين را اشغال كردند . در آنجا سكو - هاى آجرى بنا شد و روى اين سكوها ساختمان گرديد .
طبق پژوهشى كه بهعمل آمده در هزارهء چهارم ق . م . در شوش پيشرفت بزرگى در رشته معمارى ، فلزكارى و محصولات سفالى بهعمل آمده است ( با دستگاههاى كوزهگرى نيمه دوم هزاره چهارم )