زير اشغال ارتش روس بود ؛ تركها مناطق باخترى را تا همدان در تصرف داشتند . ارتش انگليس ، جنوب ايران را اشغال كرده بود .
يكان تفنگداران جنوب ايران
در تابستان 1916 نمايندگان انگلستان و روسيه در تهران به بهانه « حفظ نظم و امنيت » و حتى پيكار با خطر آلمان - ترك ، دولت شاه را مجبور كردند با افزايش شماره افراد بريگاد قزاق ايران در شمال كشور تا 11 هزار نفر موافقت كند ، در جنوب ايران هم سازمانى نظامى به نام پليس جنوب كه شماره آن بسته به نظر فرماندهان انگليسى باشد ، ايجاد گردد .
در مارس 1916 يك هيئت نظامى ويژهاى زير نظر ژنرال پ . سايكس وارد بندر عباس گرديد . مأموريت سايكس تشكيل يكان نظامى تازهاى از افراد محلى و فرماندهى افسران انگليسى بود ، تا به وسيله آنها سركشى عشاير ضد انگليسى را سركوب كند ، فعاليت شبكه جاسوسى باقيمانده آلمانها را از ميان ببرد و مناطق جنوبى ايران را اشغال كند .
سازمان اين نيروى تازه انگليسى « تفنگداران جنوب ايران »
( S . P . R . )
نامداشت « 1 » .
افراد اين يكان كه از ساكنان محلى گرفته شده بودند ، قسمتى از ژاندارمهاى سابق بودند كه طبق نمونه ارتش انگليس - هندى آموزش ديدند ، در جريان سال 1916 ، مكران ، كرمان ، يزد ، شيراز را اشغال كردند . مردم ايران در برابر « پليس جنوب » انگليسى پايدارى نشان دادند و بارها به آنها دستبرد زدند . با وجود كيفر سختى كه در انتظار حملهكنندگان به اين يكانها بود ، يورشهاى ضد انگليسى در جنوب ايران ادامه داشت . طولانىترين زدوخوردهاى نيروهاى انگليسى با اين مخالفان ، نبرد با عشاير بلوچ ، بهارلو ، و قشقائى بود . در كازرون افراد
S . P . R .
مورد حمله جدى مخالفان محلى زير رهبرى كميتهء حزب دموكرات قرار گرفته و از شهر بيرون رانده شدند . انگليسها بيرحمانه خيزندگان را سركوب كردند .
جنبش جنگل
يكى از كانونهاى پيكار ضد امپرياليستى مردم ايران در دوره جنگ جهانى اول ،
هامش
( 1 ) .S . P . R .خلاصهء عبارتSouth Parsian Riflersيعنى تفنگداران جنوب ايران است . م .