دولت به سال 1915 كاملا آشكار شد ، آنها ضمن اين طرح مىخواستند امضاى مقاوله نامهايرا به ايران تحميل كنند كه به موجب آن اين دولت رك و راست تحت الحمايه آلمان قرار مىگرفت . انگلستان و روسيه تزارى درعينحال كه اقدامهائى عليه دسايس آلمان در اين زمينه انجام مىدادند ، نمىخواستند به دست دولت ايران بهانهاى بدهند تا به انگيزه درگيريش در جنگ به سود متفقين بعدا ادعاى خسارت كند ، بهتر دانستند كه ايران رسما وارد جنگ نشود و نسبت به روسيه و انگليس موضع بيطرفانهاى به سود اين دو دولت اختيار كند .
در نخستين ماههاى جنگ در ايران تظاهرات ضد امپرياليستى پراكندهاى رويداد ، قسمتى از اين تظاهرات ، عليه يكانهاى ارتش روس كه در برخى از نقاط شمال ايران براى سركوبى انقلاب پادگان بودند ، انجام گرفت . دولت مستوفى الممالك كه در اوت 1914 روى كار آمد اعلاميهاى مبنى بر ضرورت بيرون رفتن نيروهاى روسى صادر كرد ، اما اين درخواست رد شد . در كنار مرزهاى ايران نيروهاى ترك ، انگليسى و روسى متمركز شدند .
دولتهاى متخاصم ، بيطرفى ايران را كه در 2 نوامبر 1914 اعلام شده بود ، رعايت نكردند و عمليات جنگى را در سرزمين ايران آغاز كردند .
عمليات جنگى در ايران ضمن آغاز جنگ
در 23 اكتبر 1914 كشتىهاى نيروبر حامل ارتش زمينى انگليسى - هندى ، زير حفاظت ناوهاى جنگى وارد خليج فارس شدند و از 4 نوامبر عمليات جنگى را در قسمت جنوبى بين النهرين آغاز كردند . اين نيروها در دهم نوامبر آبادان را اشغال ( در اين نقطه يكانى از ماه مه 1914 پادگان بود ) و حتى در بندر بوشهر هم نيرو پياده كردند ، نيروهاى انگليسى - هندى كه در خاك ايران و جزيره بوبيان متمركز بودند به بين النهرين حمله و بصره را اشغال كردند . اين گونه شاهرگ مهم شط العرب كه راه ورود كشتىها از خليج فارس به عمق عراق و جنوب غربى ايران به شمار مىرفت ، در نوامبر 1914 به تصرف انگليسها درآمد . در لندن اين منطقه را به عنوان يك مركز استراتژيك به منظور تجاوز به خاك ايران و كشورهاى عرب همسايهاش مىشناختند و آن را حلقهاى از زنجير مستملكات استعمارى انگلستان در آسيا برمىشمردند . فرماندهى نيروهاى آلمان - ترك هم به تمركز نيرو در اين منطقه همت گماشت . درعينحال جاسوسان و عوامل اطلاعاتى آلمانى و ترك در ايران به فعاليت مىپرداختند . سلطان ترك به عنوان خليفهء اسلام به كليه مسلمانان سنى فتواى جهاد داد و اعلام داشت كه دولتهاى روسيه ، انگلستان و فرانسه تلاش مىكنند تا « نور