20 ايران در سالهاى جنگ جهانى اول
در اوت 1914 در اروپا نخستين جنگ جهانى ميان گروهبندى اطريش - آلمان و ائتلاف انگليس ، فرانسه و روسيه آغاز گرديد . اين جنگ در اثر نابرابرى پيشرفت اقتصادى كشورهاى امپرياليستى و تغيير تناسب قواى آنها ، رويداد . و . اى . لنين يادآورى كرد كه اين جنگ نشانهء « بحران تاريخى بزرگى » بود . يكى از انگيزههاى مهم رويداد اين جنگ تلاش « به خاطر تقسيم مستعمرات » ، و « به خاطر به چنگ آوردن سود و امتيازهاى بيشتر در بازارهاى جهان » به وسيله امپرياليستها بود .
ديپلماتهاى هردو ائتلاف جنگى فعاليتهاى گستردهايرا به منظور جلب متحدان تازه به سوى خود آغاز كردند . در نوامبر 1914 تركيه رسما وارد جنگ شد ، سياست دولت وقت تركيه منافع امپرياليستهاى آلمانى را تأمين مىكرد ، چون گروههاى دست راستى تركيه از قبيل پان توركها و پان اسلاميستها ، آرزومند تشكيل يك « حكومت تركيهء بزرگ » بودند و گويا آلمانها هم از اين پندار پشتيبانى مىكردند . آلمانها و تركها در انديشه آن بودند كه پاى ايران را هم به جنگ بكشانند . سياست اشغالگرانه امپرياليستهاى آلمان در ايران ، مانند انگليسها و روسها در زير پوشش گفتارهائى از قبيل حفظ حاكميت ايران و غيره پنهان بود . هدف واقعى سياست آلمانها در ايران ضمن طرح پيشنهاد آنها به اين