اقتصادى در منطقه نفوذ طرف ديگر ، از دولت ايران نگيرند و مانع فعاليت يكديگر در منطقه نفوذ خودشان نشوند . دولت تزارى حضور و منافع دولت بريتانيا را در خليج فارس به رسميت شناخت و از هرگونه ادعائى نسبت به نفوذ در منطقهء خليج ، چشم پوشيد . اما رقابت ميان انگليس و روس در ايران پس از عقد موافقتنامه 1907 بگونه پنهانى ادامه داشت . اين موافقتنامه تنها عليه انقلاب ايران تمام شد چون پس از امضاى آن انگليس و روسيه در مناطق نفوذشان آزادانه مىتوانستند مداخله مسلحانه كنند و عملا هم اين قرارداد براى خفه كردن انقلاب ايران بگونه فعالانهاى به كار رفت . ايرانيان كه از عقد اين موافقتنامه آگاه شدند به سختى خشمگين گرديدند ، و در پى آن دولت ايران از به رسميت شناختن آن سر باززد و مجلس به تقسيم ايران به منطقه نفوذ رسما اعتراض كرد .
تلاش براى كودتاى ضدانقلابى در دسامبر 1907 و پيكار نيروهاى دموكراتيك با مرتجعان در نيمهء سال 1908 - م .
ارتجاع ايران زير رهبرى شاه مىپنداشت كه با امضاى موافقتنامه انگليس و روس و كنار رفتن ليبرالها از صفوف انقلابيون ايران موقعيتش استوار شده ، بنابراين در پايان سال 1907 نيروهاى ضدانقلاب را به منظور سركوبى انقلابيون متمركز كرد . شاه ضمن گردآورى يكانهاى نظامى در تهران از دولت و مجلس خواست تا انجمنها را تعطيل كنند .
در دوم دسامبر بنا به فرمان دربار شاه جمعيت انبوهى از مرتجعان در ميدان توپخانه تهران گردآمدند ، اينان خواستار انحلال مجلس و انجمنها طبق فرمان شاه شدند .
تعرض مرتجعان خشم تودههاى مردم را در پايتخت و استانها برانگيخت ، مردم به دولت و مجلس فشار آوردند تا از تعطيل انجمنها خوددارى كنند . به منظور دفاع از جايگاه مجلس و انجمنها چند هزار تن ، ازجمله بسيارى از فدائيان مسلح ، مجاهدان و اعضاى انجمنهاى انقلابى گرد آمدند . در بسيارى از شهرها اعتصاب عمومى اعلام شد و يكانهاى داوطلب انقلابى تشكيل گرديدند . انجمنهاى تبريز ، رشت ، مشهد ، قزوين ، كرمان و شيراز در تلگرافخانهها گرد آمدند و خواستار شدند تا محمد على شاه مرتجع از سلطنت خلع گردد .
از شهرهاى ديگر يكانهاى داوطلب مسلحى براى دفاع مجلس به تهران آمدند . كابينه وزيران دولت استعفا داد . در اين هنگام اوضاع به سود شاه نبود . اما مجلس به سازش گرايش داشت و مذاكره با شاه را آغاز كرد ، در پى اين مذاكره طرفين به توافق رسيدند .
شاه يك بار ديگر سوگند خورد كه به مشروطيت وفادار خواهد ماند ، و نمايندگان مجلس متعهد شدند از شاه پشتيبانى كنند و نسبت به سلطنت او شك و ترديد به خود راه ندهند .