1907 مرتجعان نخستين تلاش خود را به منظور حمله مجدد به مجلس و جنبش انقلابى آغاز كردند . شاه تازه آشكارا دشمنى خود را عليه مجلس نشان داد . نيروهاى ارتش زير فرمانش را به منظور انجام كودتائى متمركز كرد . اما تلاش ارتجاع براى حمله به آزاديخواهان خشم عمومى تودهها را برانگيخت ، موج تازهاى از اعتراض تودههاى مردم عليه مرتجعان در تهران ، تبريز ، رشت ، اصفهان و شهرهاى ديگر ايران به حركت درآمد .
در تبريز قيام مسلحانه مردم عليه نيروهاى شاه آغاز گرديد .
در تهران نزاع ميان مجلس و شاه شدت يافت . مجلس بگونهء جدى از شاه و دولت مىخواست كه متمم قانون اساسى را تصويب و جدا اصول اين قانون را به مرحلهء اجرا درآورد ( تاكنون شاه و دولت از اجراى آن خوددارى كرده بودند ) ؛ آنگونه كه در قانون قيد شده بود وزيران در برابر مجلس مسئول بودند ، نه شاه ؛ خواسته مجلسيان آن بود كه خارجيان از مقام وزارت پست بر كنار شوند ( منظورشان نوز بود ) ؛ انجمنهاى ايالتى و ولايتى از سوى شاه به رسميت شناخته شوند ؛ نوز و پريم بلژيكى را از پست وزير گمركات و مديريت كل گمرك و غيره بر كنار كنند . در اين هنگام ضرورت داشت ارتجاع عقبنشينى كند : شاه خواستهء مجلس را مبنى بر كنار گذاشتن نوز و پريم پذيرفت و طى فرمان ويژهاى موافقت خود را با رژيم مشروطيت در ايران اعلام داشت .
با پذيرش قانون اساسى پس از رويدادهاى ژانويه - فوريه 1907 ، نخستين دوره انقلاب پايان يافت ، در اين هنگام در اردوگاه هواخواهان مشروطيت مرزبندى مشخصى وجود نداشت ، مالكان ليبرال ، روحانيان ، بورژواهاى بازرگان همراه با بازرگانان خرده پا و ميانه ، صنعتكاران و قشرهاى ديگر بورژواهاى كوچك شهرى كه در كنار آنها بينوايان شهرى كارگران هم وجود داشتند - همه اينها باهم هواخواه برقرارى مشروطيت بودند .
آنوقت جنبش دهقانى و كارگرى گسترش چندانى نداشت . دهقانان و كارگران امكان ابراز خواستههاى طبقاتى خودشان را نداشتند ، خرده بورژواهاى شهرى به اردوگاه ليبرالها پيوستند ، گروه اخير جنبش مشروطيت را در جهت تأمين حقوق مردم رهبرى مىكردند .
فعاليت جنبش دموكراتيك و مرزبندى نيروهاى طبقاتى در اردوگاه هواخواهان مشروطيت
به سال 1907 جنبش انقلابى به مرحلهء تازهاى گام نهاد . انقلاب ، تودههاى وسيع مردم را به حركت درآورد و آنها را براى پيكار برانگيخت . فعاليت قشرهاى دموكراتيك مردم يعنى دهقانان ، كارگران ، مستخدمان ، خرده بورژواهاى شهرى افزايش يافت ، هر