تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 380

مساهمون:

ص٣٨٠

مجلس اول و تنظيم قانون اساسى

در 7 اكتبر نخستين جلسهء مجلس تشكيل شد . نمايندگان اين مجلس شامل اريستو - كراتهاى فئودال ، بازرگانان عمده و بورژوازى متوسط ، روحانيان ، مالكان زمين ، صنعتكاران متنفذ و بلندپايه بودند . نمايندگان صنعتكاران و بورژوازى شهرى ، جناح چپ اين مجلس را تشكيل مىدادند . نخستين دورهء مجلس هم از نظر تركيب نمايندگان و هم از لحاظ سرشت فعاليتش ضمن مقايسه با دوره‌هاى بعدى نسبتا پيشرفته بود . در ماه‌هاى اكتبر - دسامبر 1906 مجلس به بسيارى از مسائل مبرم روز رسيدگى كرد . در شرايط بحرانى گندم و نان اين مجلس حداكثر بهاى نان را ( يك من 24 شاهى ) تعيين كرد . پيشنهاد دولت را دربارهء دريافت وام خارجى نپذيرفت ، دربارهء طرح ايجاد سازمان بانك ملى ايران در برابر بانك‌هاى انگليس و روس به مذاكره پرداخت در مجلس بارها عليه مستشاران بلژيكى و نفوذ امپرياليست‌هاى خارجى گفتگو شد . علاوه‌براين مجلس به كار رسيدگى به دادخواست‌هاى مردم پرداخت . مهمترين كار مجلس در پايان 1906 تهيهء قانون اساسى بود . در 30 دسامبر 1906 مظفر الدين شاه كه در آستانه مرگ بود قانون اساسى را امضاء كرد . اين قانون نخستين قسمت قانون اساسى ايران را شامل مىشد و ضمن آن موقعيت و حقوق كامل مجلس استوار و تأئيد گرديد . واگذارى امتياز ، دريافت وام از بيگانگان ، انعقاد پيمان با دولتهاى بيگانه ، تغيير مرزهاى كشور ، ايجاد راه‌آهن و راههاى شوسه - تمام اين اقدامات بايستى با تصويب مجلس انجام مىگرديد . در كنار مجلس عوام ( مجلس شوراى ملى ) ايجاد مجلس ديگرى در سطح بالاتر ( مجلس سنا ) در نظر گرفته شد ، اما چنين مجلسى هنگام انقلاب تشكيل نگرديد . هنگام تهيه و تأئيد قانون اساسى مرتجعان ناگزير در چارچوب محدوديت قدرت شاه از ادامهء فعاليت‌هايشان محروم مىشدند . درعين‌حال هواخواهان قانون اساسى در اين‌باره گذشت كردند و اصلى را مبنى بر تشكيل مجلس سنا كه ضمن آن شاه در موارد معينى حق تعطيل مجلس را داشت در قانون نامبرده گنجاندند .

بحران ژانويه - فوريه سال 1907 - م .

پس از مرگ مظفر الدين شاه در 8 ژانويه 1907 - محمد على پسرش كه روحيه‌اى كاملا ارتجاعى داشت به سلطنت رسيد . به دنبال اين رويداد در ماه‌هاى ژانويه - فوريه