شدند . اين نخستين پيمان رسمى ميان ايران و امريكا بود . پس از اين امريكائيان كوشش داشتند تا زمينه نفوذ استعمارى دولتشان را از راه اعزام ميسيونرهاى مذهبى در ايران پابرجا كنند . به سال 1834 ميسيونرهاى مذهبى امريكائى در اروميه مستقر شدند و رفته رفته دامنهء فعاليتهايشان را به آذربايجان و استانهاى مركزى ايران گسترش دادند .
ميسيونرهاى امريكائى امكانات مالى فراوانى در اختيار داشتند ؛ زير پوشش فعاليتهاى مذهبى و ايجاد تأسيسات فرهنگى و پزشكى ، به تبليغات دامنهدارى به سود امريكا دست زدند و به كسب اطلاعات در زمينههاى گوناگون اقتصادى - اجتماعى مردم ايران پرداختند .
پيمان ايران و ترك در ارض روم به سال 1874
در بخش پيشين گفته شد كه ضمن پيمان صلح ايران و ترك كه در 28 ژوئيه 1823 پس از پايان جنگ ميان دو كشور منعقد گرديد ، دقيقا مرزهاى ميان دو كشور تعيين نشد .
در ارتباط با اين چگونگى ، گاهگاهى ستيزهاى مرزى درمىگرفت . بهويژه اين ستيزها در سالهاى 40 در منطقهء شهر سليمانيه شدت يافت . حتى شكايات زائران كربلا و نجف مبنى بر فشار و تعديات مأموران ترك در اين مناطق متبركه روزبروز بيشتر مىشد . همهء اين رويدادها به تيرگى روابط ايران و ترك گرائيد ، بهويژه پس از آنكه به سال 1837 فرماندار ترك بغداد كوشش مىكرد به رونق بازرگانى بندر ايرانى محمره ( خرمشهر امروزى ) زيان وارد آورد ، اين تيرگى روابط بيشتر شد . فرماندار نامبرده ، محمره را كه با بندر بصره رقابت مىكرد مورد حمله قرار داد . در پى ميانجيگرى ديپلماتهاى انگليسى و روسى مقيم تهران و استانبول ، به منظور رفع اختلاف ايران و ترك ؛ در ارض روم كنفرانسى با شركت چهار دولت نامبرده تشكيل شد . اين مذاكره چند سال طول كشيد و در تاريخ 19 / 31 ماه مه 1847 ميان ايران و ترك پيمانى بسته شد . به موجب دومين پيمان ارض روم ، ايران از ادعايش بر سليمانيه و قسمت غربى منطقه زهاب چشم پوشيد . تركيه هم به نوبهء خود حق حاكميت ايران را بر بندر محمره و كنارهء چپ شط العرب به رسميت شناخت ، و حتى كشتىرانى آزاد كشتىهاى ايرانى را روى شط العرب از مصب اين رود به بالا تا نقطهاى كه مرزهاى ايران و ترك روى اين رودخانه به هم مىپيوست ، آزاد اعلام داشت . تركيه متعهد شد كه براى زائران ايرانى موانعى ايجاد نكند . تركيه و ايران موافقت كردند كميسيون فوقالعادهاى به منظور تعيين دقيق مرزهاى دو كشور تشكيل دهند . نمايندگان بريتانيا و دولت تزارى روس هم جزو اعضاى اين كميسيون بودند . مرز ميان ايران و ترك در شط العرب هم دقيقا تعيين نشد . اين كيفيت به انگليسها امكان داد ، از خطوط مرزى نامشخص