تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 324

مساهمون:

ص٣٢٤
ترك متعهد شد كه به زائران ايرانى فشار وارد نياورد و از بازرگانان ايرانى هنگام عبور از خاك تركيه بابت كالاهائيكه همراه داشتند عوارض ديگرى به‌جز 4 % بهاى كالا ، دريافت نكند . طرفين متعهد شدند كه عشاير ياغى يا شورشى كشور ديگر را به خاك خود راه ندهند و از آنها پشتيبانى نكنند . نرمش شاه ايران و نمايندگانش در زمينهء عقد پيمان ارض روم به سال 1823 ، روشنگر آن بود كه شاه مىخواست خود را براى جنگ تازه‌اى عليه روسيه آماده كند و مايل نبود ، روابط حسن همجواريش را با تركها تيره كند .

جنگ دوم ايران و روس و پيمان تركمن‌چاى به سال 1828

كاميابيهاى ارتش ايران در جنگ با تركها روح انتقامجويانه دربار شاه را عليه روسها هرچه بيشتر نيرو بخشيد . ديپلماسى انگلستان به نوبه خود پيگيرانه تلاش مىكرد كه جنگ تازه‌اى را ميان ايران و روس برانگيزد ، و اين گونه موقعيت روسها را در خاور نزديك و ميانه ناتوان كند . در آن هنگام نفوذ انگلستان روى دربار شاه روزافزون بود . د . ماكدونالد سفير انگلستان در ايران با شيوه‌هاى نيرنگ‌بازانه‌اى از راه تطميع و وعده ، عملا سمت رايزنى شاه را به دست گرفت . مقدارى توپ و تفنگ و مهمات از طريق بندرهاى جنوب وارد ايران گرديدند . عباس ميرزا شماره بىشمارى از ارتش ايران را در مرزهاى ماوراء قفقاز ايران و روس متمركز كرد . دربار شاه ، انگليسها و روحانيان بلندپايهء ايران ، تبليغات گسترده‌اى را به منظور جنگ عليه روسها آغاز كردند ، اين اقدامات عليرغم آمادگى دولت روس به منظور آغاز مذاكره صلح‌آميز دربارهء تعيين دقيق مرزهاى دو كشور ، انجام مىگرفت . در بهار 1826 انگليس‌ها به پرداخت كمك مالىاى كه به موجب پيمان 1814 بايستى هنگام جنگ به ايران مىپرداختند ، اقدام كردند . دولت روس به منظور اجتناب از رويداد جنگ تازه‌اى با ايران هيئت نمايندگى ويژه‌اى زير رهبرى شاهزاده منشيكوف به ايران فرستاد ، به او مأموريت داده شد كه دربارهء موارد اختلاف مرزى در ناحيه طالش و منطقه درياچه كئوك‌چاى با شاه مذاكره كند . اما شاه اعزام منشيكوف و آمادگى او را براى مذاكره ، نشانه ناتوانى دولت روس انگاشت و حتى از پذيرفتنش روى برتافت . اين گونه هيئت منشيكوف با ناكامى به روسيه بازگشت . در 23 ژوئن 1826 مقام عالى روحانيت ايران فتواى جهاد عليه روسيه را صادر كرد و در ژوئيه 1826 ارتش ايران بگونه‌اى غافل‌گيرانه به نيروى روسى واقع در منطقه‌هاى ايروان ، قره‌باغ و طالش حمله كرد . روسها انتظار چنين حمله‌اى را نداشتند و براى نبرد