نوامبر 1814 در تهران امضاء شد . اين پيمان بر مبناى پيمان سال 1809 ايران انگليس تنظيم گرديد . طبق اين پيمان شاه ملزم به انجام تعهدات زير شد : كليه پيمانها و اتحادهائى كه قبلا با دولتهاى اروپائى دشمن انگلستان بسته بود ، لغو كند ؛ به هيچيك از كشورهاى اروپائى اجازه ندهد ارتشهايشان را از راه ايران به هندوستان گسيل دارند ؛ فرمانروايان خوارزم ، بخارا و سمرقند را وادار كند كه ارتشهاى دولتهاى اروپائى را به منظور اعزام به هندوستان ، به سرزمينهايشان راه ندهند ، هنگام رويداد جنگ ميان افغانستان و هندوستان بريتانيا ، ارتش ايران به كمك انگليسها وارد نبرد شود ؛ مربيان نظامى را براى تربيت ارتش ايران فقط از انگلستان يا كشورهاى دوست آن كشور فراخواند . انگلستان طبق اين پيمان متعهد شد كه : در مورد حملهء هريك از كشورهاى اروپائى ( منظور روسيه است ) به ايران ، با اعزام نيروهاى هندى به اين دولت كمك كند ، يا آنكه ساليانه در حدود 200 هزار تومان به عنوان كمك مالى به ايران بپردازد ؛ در تجديد مرزهاى ايران و روس كه طبق پيمان گلستان به سال 1813 تعيين گرديده ، به ايران كمك كند . در امور داخلى ايران مداخلهاى نداشته باشد و سرزمين ايران را به هيچوجه زير اشغال نظامى درنياورد و حتى هنگام رويداد جنگ ميان ايران و افغانستان دخالت نكند .
انگلستان پس از امضاى پيمان 1814 كوشش داشت كه ايران را به ابزارى براى انجام سياست استعماريش تبديل كند . او سعى مىكرد كه اين نقشه تجاوزكارانه را در ماوراء قفقاز و حوضه درياى خزر پياده كند . به سال 1810 انگليسها از شاه اجازه گرفته بودند تا در كنارههاى درياى خزر ، ناوگان جنگى بسازند . پيمان سال 1814 در درجه اول پيمانى عليه روسيه بود ، چون اين كشور در آن هنگام مانع بزرگى در راه مقاصد تجاوزكارانهء انگلستان در خاور ميانه بهشمار مىآمد . تاريخنگار نامدار ايران عباس اقبال به حق پيمان 1814 انگليس و ايران را ارزيابى كرده و آن را زيانبخشترين پيمانها در تاريخ ايران نام برده است . او مىنويسد : « اين پيمان سياست خارجى دولت ايران را زير نظارت انگليس قرار داد و دولت ايران با امضاى اين پيمان عملا استقلال سياسى خود را از دست داد » .
به سال 1817 يك هيئت نمايندگى روسى به رياست ارمولو وارد ايران شد ، اين هيئت مأموريت داشت تا با دولت ايران پيمان اتحادى عليه تركها ببندد ، و اگر ممكن شود بگونهاى جلو نفوذ انگليسيان را در ايران بگيرد و حتى موافقت شاه را براى ايجاد كنسولگرى روس در گيلان و استراباد به دست آورد . اما در اين هنگام شاه و دربارش روحيه ضد روسى داشتند . شاه به تحريك انگليسها آماده جنگ مجدد با روسها شد . در ارتباط با اين وضع هيئت ارمولو در مذاكراتش ناكام شد و در همان سال 1817 اين فرستاده به روسيه بازگشت .
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 322
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٣٢٢