پيشرفت مىكرده است . در همان هنگام اسلحه سنگ چخماقى تكامل يافته ، تيغههاى داس مانند سنگى و ظروف سفالى خشن درست مىشده . از نيمهء دوم هزاره ششم ق . م . ابزارى از نوع نئولتيك مانند تبر و غيره كشف شده ، اما در كاوش طبقههاى نخستين هزارهء پنجم ق . م . ظروف نقشدار و ظريف سفالى كه ويژه مناطق شمالى ايران است ، بدست آمده . از اشياء كشف شده در غارهاى كمربند و ختو چنين برمىآيد كه انسانهاى ساكن آنجا داراى اقتصادى شكوفان بوده و اينگونه زندگى در تمامى منطقه رواج داشته است .
گذار بسوى اقتصاد كشاورزى - دامدارى و نخستين مرحله روستانشينى در باختر ايران :
در پايان دوره پالئوليت ناهمآهنگى پيشرفت اقتصادى در مناطق گوناگون دنياى كهن آغاز گرديد و هرچه زمان مىگذشت اين ناهمآهنگى بيشتر مىشد . اين پيشرفت بويژه در آسياى باخترى ( از جمله باختر ايران ) به گونه چشمگيرى ديده شده است ، در اين منطقه دگرگونىهائى در زمينه ساختن ابزار سنگى پديد آمد و در پى آن پس از پيدايش فلزات ( البته در زمانهاى مختلف ) ، سطح تكنيك ساختن ابزار سنگى و حتى وسايل فلزى ضمن مقايسه با كشورهاى ديگر بارها تندتر پيشرفت كرد . در كنار آن ، پيشرفت در رشتههاى ديگر انجام پذيرفت و به دنبال آن روابط اجتماعى به دگرگونى گرائيد . شكل گرفتن اقتصاد كشاورزى و دامدارى زودتر از هر جاى ديگر در نواحى كوهستانى زاگرس ، تورس ، سوريه و فلسطين انجام پذيرفت .
بررسى دورههاى تاريخى اين سرزمين بنا به طرح ل . مرگان مربوط به زمانى است كه بين دو دوره تاريخى نظام اشتراكى قرار گرفته است - وحشيگرى و بربريت . انگلس اين دو دوره را اينگونه توصيف مىكنند « دوران تصاحب محصولات طبيعت » ( « وحشيگرى » ) و « دوران برقرارى دامدارى و كشاورزى . . . ، در اين دوره روش افزايش توليد محصولات طبيعى به كمك كار انسانى رواج مىيابد » ( « بربريت » ) .
در نخستين مرحله يك رشته انگيزههائى در نوع گذار به شكل اقتصاد نوين ساكنان مناطق آسياى باخترى موثر بودند . در پايان دوران پالئوليت اين مناطق به فرهنگى پيشرفتهتر گرايش يافتند ، ابزار نوع قديمى طبعا به شكل تكامل يافتهترى درآمد بهگونهاى كه جامعه براى پذيرش شرايط دوره بعدى آمادهتر مىشد ، مالكيت جمعى ابزار ، شكل ديگرى به خود گرفت ، و بيشتر افراد مىتوانستند اين ابزار را تهيه كنند و پيشرفت تكنيك ابزار توليد باعث پيشرفت اقتصاد گرديد . تغيير اقليم و آب و هوا به اين پيشرفت كمك