و به سال 1639 پس از مرگ شاه عباس اول پايان يافت .
در زمان شاه عباس اول دولت صفوى به منتهاى قدرت رسيد . شاه عباس از شخصيتهاى ممتاز دولتى و نظامى بهشمار مىرفت ، او علاقه بسيارى به تكنيك و فرهنگ مادى كشورهاى اروپائى داشت ، دانشمندان و هنرمندان را تشويق مىكرد . درعينحال مردى بيرحم و خودكامه بود ، يكى از كارهاى زشت او كشتن پسر بزرگش صفى ميرزا بود كه نزد مردم محبوبيت فراوان داشت ضمنا فرمان داد دو تن از پسران كوچكترش را هم كور كنند .
نوه و جانشين شاه عباس اول شاه صفى ( 1629 - 1642 ) ، جوانى بيمارگونه ، هوسباز و بيرحم بود ، او بيشتر نزديكان شاه عباس را از خود راند ، به پرارزشترين سرداران پدربزرگش ، امامقلى خان بدگمان شد و فرمان كشتن او را داد . وضع سياست خارجى ايران در زمان او به ناپايدارى گرائيد . هجوم ازبكان از سر گرفته شد ، اگرچه اين هجوم دفع گرديد ، اما قندهار بهوسيله ارتش مغول كبير ، شاهجهان تصرف گرديد . ارتش سلطان مراد چهارم ترك ( 1623 - 1640 ) تعرض را آغاز كرد لشكريان ترك چند شهر از جمله تبريز و همدان را گرفتند و ويران كردند ، به سال 1638 بغداد به دست تركان افتاد .
جنگ با انعقاد پيمان قصر شيرين پايان يافت ( 1639 ) ، بهموجب اين پيمان در مرزهاى ايران و ترك تجديدنظر شد و برمبناى قرارداد سال 1612 اين مرزها تعيين گرديد . از اين زمان به بعد تا سال بيستم سدهء 18 ميان ترك و ايران صلح برقرار بود .
پس از شاه صفى پسرش شاه عباس دوم كه مردى صلحخواه و آرام بود به سلطنت رسيد ( 1642 - 1666 ) . در زمان او اقتصاد ايران به پيشرفت چشمگيرى نائل آمد ، روابط بازرگانى و سياسى ايران با اروپاى غربى افزايش يافت . هلنديها در بازرگانى ايران نخستين نقش را بهعهده داشتند ، اينها حق صدور ابريشم را بدون گمرك از دولت ايران به دست آوردند .
جهانگردان اروپائى آنزمان از رونق شهرها و امنيت راههاى تجارتى ايران ياد كردهاند .
عمال بازرگانى فرانسوى در اصفهان و بندر عباس به فعاليت مىپرداختند . روابط تجارتى ايران و روس هم استوار شد ، اين گونه در شماخى يك كاروانسراى « شاهى » براى بازرگانان روسى ايجاد گرديد ، در اين محل ، كالاهائى از قبيل قلع ، مس ، چرم و پوست سمور مورد دادوستد قرار مىگرفت . اما در آن هنگام نخستين برخورد جدى ميان دولتين ايران و روس پيش آمد . در اثر تاراج كاروان بازرگانان شيروانى ، دولت شاه ، قزاقهاى تاراجگر را به اين كار متهم كرد ، به سال 1653 بيگلربگى شاه با چريكهاى زير فرمانش به كشورهاى ماوراء قفقاز و مرز دژ روسى يعنى شهرك سونژن حمله كرد . بازرگانان روسى در ايران و بازرگانان ايرانى در خاك روسيه بازداشت شدند . به سال 1662 اين اختلاف بر طرف شد .
استانهاى كنارهء درياى خزر به سال 1667 در معرض حمله قزاقهاى دشت رازين قرار
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 266
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٢٦٦