باقيماندگان ، شاه در حومهء اصفهان محلهاى به نام جلفا ساخت ، به جلفاى نوساز خودمختارى داده شد . بازرگانان ارمنى جلفاى نو ، كارگذاران شاه در صدور ابريشم و معاملهء با خارج بودند . در آنزمان ابريشم خام و پارچههاى ابريشمى از كالاهاى مهم صادراتى ايران به شمار مىآمد .
شاه عباس كه مىخواست به جمعيت استانهاى مركزى ايران بيفزايد فرمان داد شمارهء زيادى از دهقانان و پيشهوران و صنعتگران را از ارمنستان خاورى ، شيروان ، گرجستان خاورى به اصفهان كوچ دهند ، بهويژه پس از سركوبى قيام مردمى گرجستان كه سركردهء آنها گئوركى ساكادز بود به سال 1623 ، اين تصميم اجرا گرديد ( از كاختى تنها تا 100 هزار تن به ايران كوچ داده شدند ) .
در زمان شاه عباس اول اصلاحات پولى انجام يافت . واحد پولى جديد عباسى شامل يك مثقال ( 6 / 4 گرم ) نقره و معادل 200 دينار بود ؛ تومان - ده هزار دينار يا 50 عباسى بود . اما در ايران سكههاى پولى گوناگون با ارزشهاى مختلف ، ازجمله پولهاى تركى و اروپائى رايج بود .
بنا به ملاحظات سياسى شاه عباس برآن شد سنىهاى هواخواه تركان يا خانهاى ازبك را از زادگاههايشان به خارج كوچ دهد . بنابراين ملاحظات سياسى شاه از روحانيان مسيحى پشتيبانى مىكرد . به آنها از لحاظ پرداخت ماليات و غيره امتيازاتى داد ، بهويژه به كشيشان ارمنى و كاتوليك ارج مىنهاد چون از آنها به عنوان نمايندگانش در رابطه با دادوستدهاى اقتصادى و مناسبات سياسى كشورهاى اروپائى بهره مىبرد .
براى گسترش دامنه بازرگانى و صنعت ، شاه ناگزير بود به امنيت راههاى كاروانرو بهپردازد ، بنابراين پيكار بىامانى را عليه راهزنان آغاز كرد ، كاروانسراهاى بىشمارى را در راهها ساخت و جادههاى نوينى را بنيان نهاد - از آن جمله شاهراه وسيعى را در طول كنارهء درياى خزر در مازندران ساخت كه در ازاى آن 270 كيلومتر و كف آن از تخته سنگفرش شده بود . چند شهر را از پرداخت ماليات معاف كرد .
در زمان شاه عباس اقدامهاى گستردهاى به منظور ايجاد ساختمانها انجام گرفت ، پايتخت يعنى اصفهان نوسازى شد . در نيمهء سدهء هفتم اين شهر يكى از بزرگترين پايتختها با ميدانها و خيابانهاى وسيع بود ، پيرامون آن به 38 كيلومتر مىرسيد و جمعيت آن 600 هزار تن بود ( در پايان سده 16 فقط 80 هزار تن جمعيت داشت ) ، در حومه اصفهان 1500 پارچه آبادى پديد آمد . در اصفهان و شهرهاى ديگر بازارهاى سرپوشيده ، پلها ، مسجدها ، مدرسهها ، كاخها و غيره ساخته شدند . كارهاى آبيارى دقيق و مهمى انجام يافت :
در نزديكى كاشان سد معروفى به نام بند كوهرود بنا گرديد . سدهاى كوچكتر ديگرى ساخته
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 263
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٢٦٣