تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 264

مساهمون:

ص٢٦٤
شدند .

سياست خارجى شاه عباس اول . ايران در زمان جانشينان شاه عباس

شاه عباس كه خود را براى جنگ با تركها آماده مىكرد ، كوشش داشت با كشورهاى اروپائى ، كه با تركها دشمنى داشتند ، روابط سياسى برقرار كند ، به سال 1600 او يك هيئت نمايندگى سياسى به سركردگى حسينعلى بيك ، همراه با انتونى شرلى انگليسى به مسكو ، پراگ ، و نزد امپراطور آلمان ، به روم پيش پاپ و به اسپانيا فرستاد . به سال 1602 سفير امپراطورى آلمان و فرستادهء پادشاه اسپانى و پرتقال به ايران وارد و به حضور شاه رسيدند . به سال 1603 شاه عباس جنگ تازه‌اى را عليه تركها آغاز كرد ؛ در اين جنگ براى نخستين‌بار پس از صد سال ارتش ايران به تعرض عليه تركها پرداخت و تاكتيك دفاعى به تركان تحميل شد . به سال 1603 شاه صفوى بر تركان چيره شد و ارتش شاه تبريز ، جلفا ، نخجوان و ايروان را به تصرف درآورد . در فاصله سالهاى 1603 و 1607 ارتش ايران ، آذربايجان ، ارمنستان خاورى ، گرجستان خاورى و لرستان ( تمام سرزمينهائى را كه تركان در فاصله سالهاى 1578 و 1590 اشغال كرده بودند ) را تصرف كرد . در اين هنگام ساكنان شهرهاى باكو و دربند عليه اشغال‌گران ترك قيام و شهرهايشان را به ارتش شاه تسليم كردند . در جنگ با تركها ، سردار ايرانى اللّه‌وردى خان كه ارمنىنژاد بود شهرت فراوانى كسب كرد . بنابر پيمانى كه به سال 1612 در استانبول بسته شد ، تركها از استانهاى تصرف شده به وسيله ايرانيان چشم پوشيدند ؛ و مرز ميان قلمرو ترك و ايران همان مرزهاى سال 1578 تعيين گرديد ، اما ايران ملزم شد به عنوان تاوان جنگ هرسال 200 خروار ابريشم خام ( تقريبا 60 هزار كيلوگرم ) به دولت ترك تحويل دهد . به سال 1616 دولت عثمانى دوباره جنگ را آغاز كرد ، ارتش ترك همراه ارتش خان كريمه دوباره به ناحيهء شرقى ماوراء قفقاز هجوم برد . اما تركها در نزديكى سراب به سال 1618 از شاه عباس شكست خوردند ، در اين سال پيمان صلح سراب بسته شد و ضمن آن شرايط پيمان 1612 تأئيد گرديد ، ضمنا مقدار ابريشمى كه دولت ايران ساليانه به دولت عثمانى بايستى تحويل مىداد به 100 خروار كاهش يافت . صلح سراب و برقرارى روابط صلح‌آميز با ازبك‌ها به شاه عباس اول امكان داد تا عليه سلطان مغول كبير يعنى جهانگير لشكركشى كند ، به سال 1622 قندهار را از چنگ خان مغول بيرون آورد . شاه برآن شد با پرتقاليها برآويزد و آنها را از هرمز بيرون كند . بندر هرمز واقع در جزيره‌اى در خليج فارس از پيش مركز تجمع كالاهاى تجارتى براى عبور از راههاى
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 264 | ا . آ . گرانتوسكى / م . آ . داندامايو / گ . آ . كاشلنكو / اى . پ . پتروشفسكى / ك . س . ايوانف / ل . ك . بلوى / كيخسرو كشاورزى