قلمرو خليفه بغداد - عراق عرب و خوزستان - از هجوم مغولان مصون ماندند .
ويژگيهاى استيلاى مغول
معمولا هجوم استيلاگران كوچنشين به شهرها و روستاهاى كشاورزى هميشه با تاراج غارت ساكنان همراه بوده است و بنابراين ويرانى و كشتار يكى از ويژگيهاى اين گونه تجاوز است . اما تجاوز چنگيز خان و دستياران نزديكش - خانهاى بزرگ - با شيوههاى سازمانداده شدهاى انجام مىگرفت و به منظور ويرانى كامل منطقه و نابودى دستهجمعى ساكنان صلحجوى شهر و روستا مشخص مىشد . بهطوركلى قوم مغول مردمى بىرحم و ددمنش نبودند و تا پيش از رهبرى چنگيز نامى از بيرحمى و بيدادگرى آنها در تاريخ برده نشده بود . اين خود چنگيز بود كه فرمان خونريزى و ويرانى را مىداد ؛ منظورش از اين سياست ايجاد هراس در ساكنان جاهاى مورد هجوم بود و قصد داشت روحيهء پايدارى مردم را با كشتار و ويرانگرىهاى هراسناك از ميان ببرد . ضمن محاصرهء شهرها به ساكنان معمولا هنگامى امان مىداد كه بيدرنگ تسليم مىشدند . اگر شهرى پس از پايدارى طولانى تسليم مىگرديد ، ساكنان آن را به صحرا مىبردند . اين مردم بايستى در آنجا زير نظر جنگجويان مغول مىبودند ، در آن هنگام طرح سازمانيافته تاراج دستهجمعى شهر به مرحلهء اجرا درمىآمد . پس از انجام اين كار مهاجمان به ساكنان اسير مىپرداختند : آنهائيرا كه با اسلحه پايدارى كرده بودند بيدرنگ مىكشتند ، خانوادههايشانرا به اسارت مىبردند ، بسيارى از دختران و زنان جوان را به كنيزى مىگرفتند و آنها را ميان اشراف و فرماندهان تقسيم مىكردند . آزمودهترين صنعتگران مانند بردگان ، به شاهزادگان و اشراف واگذار مىشدند ، اما سرنوشت اينان بهتر بود ، چون غالبا آنها را از خانوادههايشان جدا نمىكردند . مردان جوان تندرست را به كارهاى جنگى سنگين و غيرمهم يا حمل بنه جنگى مىگماشتند ، اما در جنگها اين افراد را در خط اول رزم وامىداشتند تا هدف تيرهاى هموطنان خودشان قرار گيرند . به برخى از ساكنان كه كارى از دستشان ساخته نبود اجازهء بازگشت به كلبههاى ويرانشدهشان را مىدادند . بخشهاى روستائى هم مورد تاراج دستهجمعى قرار مىگرفتند ، مهاجمان دهقانانى را كه در روستاها مقيم بودند با خود مىبردند و براى محاصره شهرها از وجودشان استفاده مىكردند .
اما هنگاميكه شهرى با جنگ و بدون تسليم ساكنان به تصرف مغولان درمىآمد ، يا اگر شهر تسليمشدهاى دوباره سر به طغيان برمىداشت ، آنگونه كه در هرات به سال 1121 روى داد ، آنوقت فرماندهان ارتش مغول دستور كشتار دستهجمعى كليهء مردم آن شهر را مىدادند : ساكنان