از 700 ميلادى به بعد اسلام آورده بودند ، از پرداخت خراج معاف نشدند ، و براى زمينهائيكه از پيش خراج تعيين شده بود اعم از اينكه مالكان كنونى آنها مسلمان يا غير مسلمان بودند ، بايستى بگونهء ثابت از سوى مالكان خراج پرداخت مىگرديد . اما جزيه مانند پيش فقط از غير مسلمانان اخذ مىشد . تا پيش از سده هفتم در قلمرو خلفا سكه - هاى نقرهء زمان ساسانيان و پول طلاى بيزانتين رواج داشت .
در زمان عبد الملك ضرب سكههاى جديد آغاز گرديد . روى اين سكهها عبارت « لا إله الا الله - محمد رسول الله » كه شعار مذهبى مسلمانان بود نقش شد . در روى ديگر سكه نام خليفه اسلام ضرب گرديد ؛ يك دينار طلا ( 25 / 4 گرم ) ، در اول معادل 10 و بعدها 12 تا 20 درهم نقره ( 97 / 2 گرم نقره ) بود . تا آنوقت اصطلاحاتى كه براى كارهاى ادارى و دولتى در دبيرخانهء خليفه به كار مىرفت به زبانهاى محلى بود ( در ايران - به زبان فارسى ميانه ) هماكنون اين اصطلاحات به زبان عربى تبديل گرديدند .
پيكار عليه خلفاى بنى اميه در ايران
پايگاه اجتماعى خلفاى بنى اميه بسيار محدود بود ، اينان به تمام اشراف اتكاء نداشتند و فقط با پشتيبانى قسمتى از اين اشراف كه در سوريه و مصر مقيم بودند ، بر سرتاسر قلمرو اسلام فرمان مىراندند . به اين علت امويان باعث ناخشنودى قشرهاى گوناگون جامعهء مسلمانان گرديدند . علاوه بر اين بدويان و دهقانان عرب و غير عرب كه از نتايج روند فئودالى خلفا ناخشنود بودند ، بهپا خاستند ، عوامل اين جنبش علويان كه از احراز مقام خلافت كنار زده شده بودند ( اينان از نوادههاى پسرعمو و داماد محبوب محمد يعنى على بودند ) ، عباسيان ( نوادههاى عموى پيغمبر - عباس ) و هواخواهانشان كه بسيارى از آنها كه از همرزمان پيامبر بهشمار مىآمدند ، و همچنين دانشمندان ساكن مدينه و مكه ، بودند . اينان امويان را متهم مىكردند كه از اصول دين اسلام منحرف شده و در حقيقت نظم اسلامى را به يك حكومت اشرافى تبديل كردهاند . فئودالهاى غير عرب نيز ناخشنود بودند - دهگانان ايرانى و غيره در زمان بنى اميه از بسيارى از امتيازات مالكيت زمين محروم شدند . ايرانيان مسلمان هم از اين وضع رضايت نداشتند . موالى ( ايرانيان مسلمان ) كه به آنها وعده برابرى حقوق همه مسلمانان داده شده بود از امتيازهاى اعراب برخوردار نبودند . پس از مرگ معاويه ( 661 - 680 ) كه خليفهاى فعال و پرتوان بود ، اين ناخشنوديها شدت گرفت و يك رشته قيامهائى در ميان سازمانهاى گوناگون اجتماعى و زير پوشش ايدئولوژىهاى مختلف رويداد .