از تحويل سهم مالكانه به آنها بودند .
قباد در حدود 5 سال از مزدكيان پشتيبانى كرد ، برخى مىپندارند كه او پاكدلانه آموزشهاى مزدك را پذيرفت ؛ اما واقعيت اينست كه قباد مىپنداشت ضمن كمك كردن به مزدكيان اشراف نظامى و روحانيان را ناتوان خواهد كرد . احتمالا شاه به سادگى از جنبش تودهاى مزدكيان به هراس افتاد و براى اينكه بر تخت سلطنت استوار بهماند ، با آنها از در سازش درآمد . به سال 496 ميلادى اشراف در پى توطئهاى قباد را سرنگون كردند و او را به زندان « دژ فراموشى » فرستادند ، برادرش جاماسب را به جاى او به تخت نشاندند . قباد موفق شد از زندان بهگريزد ، او پس از فرار نزد شاه افتاليتها به نام آخشونوار كه خويشاوندش بود ، رفت ، لشكريان او را در اختيار گرفت ، به سال 498 / 499 به ايران بازگشت و دوباره به تخت نشست . اين بار قباد با اشراف آشتى كرد و از پشتيبانى مزدكيان دست برداشت ، و به سال 529 برآن شد آنها را سركوب كند ، اما اين كار را پسرش خسرو انجام داد : خسرو از راه فريب ، رهبر مزدكيان و همه پيروانش را به دام انداخت و آنها را قتلعام كرد ، پس از اين جريان در همهجا پيگرد و فشار ددمنشانهاى عليه مزدكيان آغاز گرديد ، مزدكيان را بگونهء دستهجمعى بازداشت و اعدام مىكردند .
اصلاحات خسرو اول انوشيروان
به دنبال پيگرد جنبش مزدكيان ، قدرت شاه افزايش يافت ، اشراف و روحانيان پير به سختى ناتوان شدند . خسرو اول انوشيروان ( 531 - 579 ) در رشتههاى گوناگون اصلاحاتى را درون كشور آغاز كرد ، يكى از كارهاى او اصلاح وضع ماليات بود . پيش از اين « خراگ » ( ماليات ارضى ) بگونهء جنسى ، يعنى سهمى از محصول ، دريافت مىشد ، اين سهم از 10 / 1 تا 3 / 1 محصول ، بسته به شرايط آبيارى ، كيفيت زمين زير كشت و نزديكى زمين به شهرهاى بازرگانى تعيين شده بود . هماكنون براى زمين ميزان ثابتى ماليات تعيين گرديد و مقدار آن بدون وابستگى به گوناگونيهاى نامبرده ، نقدا دريافت مىگرديد . از يك جريب ( 3600 « آرنج » مربع ) زمين زير كشت جو و گندم ساليانه يك درهم و از يك جريب زمين زير كشت تاك 8 درهم ، از يك جريب يونجه 7 درهم دريافت مىگرديد ؛ به ازاى 6 اصله درخت زيتون ، 6 اصله نخل عراقى ، 4 اصله نخل ايرانى و ده اصله درختهاى ميوه ديگر ساليانه يك درهم گرفته مىشد .
ماليات سرانه گزيت ويژهء كليهء افراد صنف مالياتدهنده بود : از هر مردى ( از 20 تا 50 ساله ) بنا به وضع مالى او ساليانه 4 ، 6 ، 8 يا 12 درهم گرفته مىشد . ظاهرا پس