مىكردند ، بدون دفاع ماند . در فاصلهء سالهاى 601 و 611 در پى تاختوتاز اين قبايل بدوى به ارتش ايران شكست وارد آمد ، و اين مقدمهء هجوم بزرگ قبايل عرب براى تصرف تمام خاك ايران شد .
پيشرفت اجتماعى - اقتصادى ايران در سده ششم ميلادى
در سدهء ششم روابط فئودالى در ايران پاگرفت ، اما نظام فئودالى جامعههاى ايرانى مراحل نخستين را طى مىكرد ، در اين جامعهها هنوز وابستگى كامل فئودالى دهقانان به مالكان زمين محرز نشده بود ، در برخى جوامع هنوز نظام بردهدارى و پدرسالارى رواج داشت ، هنوز جوامع دهقانى آزاد و عشاير كوچنشين وجود داشتند . قسمتى از اشراف بردهدار قديمى فئوداليزه شدند و قسمت ديگر در رديف اشراف تازه به دوران رسيده قرار گرفتند .
در روند طبقهبندى اجتماعى جوامع روستائى بايد يادآورى كرد كه از ميان آنها گروهى به كشاورزان صاحب زمين مرفه تبديل شدند ؛ به آنها دهگان مىگفتند . رفتهرفته قسمتى از اينان با خردهمالكان يعنى آزاتها ( صنف پائين پيكارگران ) درهم آميختند و بقيه به شكل همان دهگان باقيماندند . در سدهء هفتم همه مالكان زمين اعم از خرد و كلان ، دهگان ناميده مىشدند .
در سدهء ششم ايران از لحاظ اقتصادى به اوج خود رسيد ، از همه مهمتر مسئله آبيارى و كشاورزى بگونهء چشمگيرى پيشرفت كرد . بنابر مداركى كه از منابع تاريخى به دست آمده ، در سده چهارم ميلادى بيشتر از فرآوردههاى كشاورزى كه تا به امروز هم وجود دارد ، در ايران توليد مىشد - غلات ، ميوهها ( تاك ، خرما و غيره ) ، فرآوردههاى رنگين ( زعفران ، روناس و غيره ) ، محصولات تكنيكى ( كتان ، كنف ، پنبه ) و حتى سى نوع گل از آنجمله بودند . در سدهء ششم محصولات نباتى تازهاى از هندوستان وارد ايران گرديد : از ميان آنها مىتوان برنج ، نيشكر ( بهويژه در خوزستان كشت مىشد ) ، نيل هندى ( در كرمان به عمل مىآمد ) را نام برد . باوجوداينكه پارچههاى ابريشمى ضمن سدهء چهارم در ايران توليد مىشدند ، اما ابريشم خام از چين وارد مىگرديد . در پايان قرن پنجم يا آغاز قرن ششم ، روش عمل آوردن كرم ابريشم از آسياى ميانه به ايران منتقل گرديد ؛ در جريان سده ششم توليد ابريشم در واحهء مرو و گرگان معمول شد .
از لحاظ اقتصادى پيشرفتهترين استانهاى دولت ساسانى ، بين النهرين بود ، مراكز اين استانها تيسفون - سلوكيه و خوزستان يا شهرهاى شوشتر ، جندى شاپور و غيره بودند . اما در استانهاى كمتر پيشرفته ، شهرهاى ديگرى از قبيل رى ، تبريز ، استخر ، شاپور ،