را از دست دادهاند .
قديمىترين آثار هنرى هخامنشى در آثار كاخها و آرامگاههاى كورش دوم در پاسارگاد ديده مىشوند . ديدن ظرافت و شكل نوپردازى اين آثار آدم را به شگفتى واميدارد .
كاخها و نقشهاى برجستهء پرسپوليس كه در پايان سدهء ششم تا نيمه اول سدهء پنجم در روى سكوى عظيمى سرشار از آثار هنرى بنيانگذارى شدهاند ، از اهميت فراوانى برخوردارند .
اين كاخها كه شامل مجموعهاى از ساختمان با سبك معمارى واحد ساخته شدهاند دو نوعند : تاچارا - كاخهاى مسكونى و آپادانا - تالار رسمى كه با نقشهاى برجسته روى سنگ ، خاتمكارى عاج و غيره ، تزئين شدهاند .
همزمان ساختمان پرسپوليس ، آرامگاه شاه در نقش رستم ، شامل يك رف عظيم كه در روى صخرهء عمودى بهشيوهء سنتى ايرانيان قديم كنده شده ، بنا گرديده است . در در ورودى آرامگاه دالان سرپوشيدهاى با چهار ستون ديده مىشود . در دالان سرپوشيده تصوير شاه ديده مىشود كه در ميان درباريانش روى تختى نشسته است . اين تخت را چند تن از نمايندگان ملتهاى تابع نگاهداشتهاند ، در تصويرهاى اين اشخاص ويژگيهاى ملى هريك از لحاظ انسانشناسى و نژادشناسى به روشنى مجسم شده است .
صنايع هنرى نزد پارسيان از اهميت ويژهاى برخوردار بوده است ، در اين آثار تصاوير جانوران اهلى و وحشى بهگونهء رئاليستى نمايانده شدهاند . در ميان اين آثار در درجهء اول بايستى از مهرهاى استوانهاى نام برد ، اين مهرها روى سنگهاى نيمه گرانبها حكاكى شدهاند . آثار هنرى ايران باستان از لحاظ مدرن بودن و نوظهورى ، ناظران و صاحبنظران را به شگفتى واداشتهاند .
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 110
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص١١٠