مضطر نيست ، نه لازم نيست فرادى و بدون حمد و سوره بخواند بلكه مىتواند به فرادى بخواند مع القراءة و يا به جماعت بخواند .
* منشأ ترديد فخر المحقّقين چيست كه قول اقوى را پذيرفت و به قطع حكم به تعيّن جماعت براى فرد عاجز از قرائت نكرد ؟
اين است كه اين احتمال در اينجا مىرود كه در اينجا دو مسقط وجود داشته باشد و لذا وقتى عمل متعذّر شود ، فرد مىتواند به سراغ هريك از اين دو مسقط كه بخواهد ، برود .
يك مسقط اين است كه اگر با جماعت بخواند ، جماعت مسقط حمد و سوره اوست .
يك مسقط اين است كه عاجز است و اين عاجز بودن مسقط حمد و سورهء اوست .
* مراد شيخ از ( و المسألة محتاجة الى التأمل ) چيست ؟
اين است كه مسئلهء بدليّت قرائت امام از قرائت مأموم و يا مسقطيت آن نيازمند به تأمل و انديشه بيشتر در روايات است ، چرا كه از برخى روايات بدليّت استفاده مىشود و از برخى ديگر مسقطيّت كه جاى اين بررسى هم در فقه است .
* حاصل مطلب در ( ثم ان الكلام فى الشك فى الوجوب الكفائي ، كوجوب . . . ) چيست ؟
اين است كه تمام مباحث مربوط به شك در وجوب تخييرى ، در شك در وجوب كفائى نيز مىآيد .
* مقدمة بفرمائيد چه تفاوتى ميان واجب عينى و كفائى وجود دارد ؟
عينى بر تكتك مكلّفين واجب و با انجام بعضى افراد از عهدهء بعضى ديگر ساقط نمىشود مثل نمازهاى يوميّه .
واجب كفائى ابتداء بر همهء مكلفين واجب است ، لكن با قيام من به الكفاية از عهدهء ديگران ساقط مىشود .
* واجب عينى خود بر چند قسم است ؟
بر دو قسم : 1 - عينى بالاصالة مثل نماز و روزه 2 - عينى بالعرض .
* مراد از واجب عينى بالعرض چگونه واجبى است ؟
هر واجب كفائى است كه من به الكفايه نداشته باشد و امرش منحصر شود در يك مكلّف چنانچه او انجام ندهد ، معطّل مىماند .
فىالمثل قضاوت تعيّن پيدا كرده در فلان آقا كه اگر نپذيرد كار مردم بر زمين مىماند .
* واجب كفائى خود بر چند قسم است ؟
بر دو قسم : 1 - كفائى عقلى 2 - كفائى شرعى
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 231
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٣١