تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 203

مساهمون:

ص٢٠٣
و حال آنكه ما نحن فيه شبههء وجوبيّه است و اين شبهه بلغه ثواب و عقاب مىخواهد . * پاسخ شيخ به اشكال مزبور چيست ؟ اين است كه : 1 - اثبات شىء نفى مساعد نمىكند پس وعدهء ثواب نافى وعدهء عقاب بر ترك نمىباشد . 2 - اطلاق روايات من بلغ اين اشكال را رد مىكند ، چرا كه بلوغ ثواب شامل هر سه وجه مذكور شده و اختصاص به فرض اوّل ندارد . * دليل شيخ بر اين مطلب چيست ؟ اين است كه بلوغ ثواب اعم است از اينكه بالمطابقه باشد يا بالملازمه . * حاصل مطلب در ( و امّا لا يراد الاوّل ، فالانصاف انّه لا يخلو عن وجه . . . ) چيست ؟ اين است كه انصافا ايراد اوّل بر دلالت اخبار من بلغ وارد است ، چون ظاهر اين اخبار اين است كه عمل متفرع بر بلوغ است . چرا ؟ زيرا گفته بلغه سپس با فاء تفريع گفته فعمله و بلوغ داعى بر عمل است . يعنى چون به ما رسيده كه فلان كار ثواب دارد ما به داعى احتمال امر ( يعنى احتياطا ) اين كار را انجام مىدهيم و نه به‌عنوان ديگر . * پس مراد از ( و يؤيّده تقييد العمل فى غير واحد من تلك الاخبار . . . ) چيست ؟ اين است كه تقييد عمل به طلب قول النبىّ صلّى اللّه عليه و آله و يا التماس ذلك الثواب . . . در بسيارى از روايات گواهى بر تفريع عمل بر بلوغ است . * نتيجهء اين تفريع چيست ؟ كاشف از استحباب شرعى و امر مولوى ندبى نمىباشد تا عمل به قصد امتثال آن امر اتيان شود . حال وقتى مفاد اخبار من بلغ اين باشد كه محتاط ثواب دارد مىگوئيم : عقل در حكم به اينكه احتياط موجب مدح و ثواب است و فاعلى كه به اميد ثواب اتيان عمل كرده ممدوح است ، استقلال دارد .