استعلام باشد چه نباشد و مثل الاشياء كلها على هذا حتى يستبين لك غير هذا . او تقوم به البيّنة كه علم به حرمت از روى تصادف و اقامهء بيّنه است و نه سؤال و تفحّص .
2 - اقوال و ادلهء خصوصى : مثل هو لك حلال حتى يجيئك شاهدان ، راجع به پنير مشكوكى كه منبع ساخت و توليد آن معلوم نبود و امام فرمودند براى تو حلال است تا اينكه برحسب تصادف ، دو فرد عادل بر حرمت آن شهادت دهند . و مثل كل و لا تسئل كه امام راجع به گوشت خريدارى شده از بازار فرمودند .
و مثل ليس عليكم المسألة ، در پاسخ به كسى كه پوست حيوانى را از بازار خريده بود و در آن ترديد مىكرد . و مثل لم سألت ، در پاسخ به مردى كه زن شوهردار را به خيال اينكه شوهر ندارد صيغه كرده بود و بعد از سؤال كردن فهميده بود كه زن شوهردار است .
* پس مراد شيخ از ( واردة فى موارد وجود الامارة الشرعيّة على الحليّة ) چيست ؟
اين است كه در تمام موارد مذكور امارات معتبره بر حليّت داريم ، فى المثل :
1 - در مثال اول ، دوم و سوم قانون سوق المسلمين بر اين حليّت دلالت دارد .
2 - در مثال چهارم ، اصل عدم المانع را .
* پس مراد از ( فلا يشمل ما نحن فيه الّا ان المسألة . . . ) چيست ؟
اين است كه روايات مزبور شامل مسئله مورد بحث ما يعنى موارد شبههء موضوعيّه نمىشود بدين معنا كه اين روايات دليل بر اين نمىشود كه در مواردى هم كه شبهه موضوعيّه است و امارهاى هم بر حليّت وجود ندارد مكلّف حقّ دارد مرتكب شود ، خير اگر مرتكب شود معذور نيست و لذا بايد سؤال كند ، الا اينكه در شبهات موضوعيه احتياط بالاجماع واجب نيست و اطلاقاتى همچون كل شىء فيه حلال و حرام فهو لك حلال براى ما كافى است .
* بهطور خلاصه بفرمائيد در مطلب اوّل چه گذشت ؟
مطلب اوّل كه در رابطه با شبهات تحريميّه بود :
1 - در سه مسئلهاش يعنى فقدان نصّ ، اجمال نصّ و تعارض نصّين ميان اخباريها و اصوليها اختلاف بود .
الف : مشهور اصوليين اصالة البرائتى بودند .
ب : و مشهور اخباريين اصالة الاحتياطى .
2 - و در مسئلهء چهارم يعنى شبههء موضوعيّه اخبارى و اصولى اصالة البرائتى بودند و كسى قائل به وجوب احتياط نبود .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 146
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٤٦